سفرى به قم آمد جمعى از علما و بزرگان از وى خواستند كه در اين شهر توقف كند و سرپرستى حوزهء علميّه را عهدهدار شود او نيز اين دعوت را پذيرفت و در قم سكونت گزيد و مجلس درسى بر پا ساخت و فضلا و علمائى كه بعد خود از مراجع علمى بشمار مىآمدند در مجلس درسش حضور يافتند بتدريج آوازهء تاسيس حوزهء علميه قم به اطراف و اكناف پيچيد و طلاب و فضلا از گوشه و كنار شهرهاى مختلف كشور به اين شهر روى آوردند و حوزهء علميه آن از شمار بزرگترين حوزههاى علمى ايران و عراق درآمد .
ميرزا على اكبر حكمى نيز از تهران به قم عزيمت كرد و حوزهء درس فلسفه خود را بر پا ساخت و جمع زيادى از علما و فضلا حوزه در مجلس درسش حضور يافتند و از محضرش بهرهمند شدند . مرحوم حكمى تا پايان عمر در شهر قم همچنان اقامت داشت و مجلس درسش از رونق كامل برخوردار بود . سرانجام در جمادى الاول سال 1344 قمرى برابر سال 1304 شمسى در اين شهر چشم از جهان فروبست و در قبرستان شيخان نزديك مقبره ميرزاى قمى به خاك سپرده شد .
مرحوم آيتاللّه آقاى سيد على اكبر برقعى قمى كه خود در شمار مدرسين حوزه علميه قم بشمار مىرفت از شاگردان ميرزا على اكبر حكمى در رشتهء فلسفه بود و دربارهء مقام علمى او مىفرمود : ميرزا على اكبر حكمى از بزرگان فلسفه و حكمت بود و در آن زمان تنها استاد مسلّم در حوزه علميّه قم بشمار مىرفت و برخى از بزرگان و مدرسين از شاگردان او بودند .
ميرزا على اكبر حكمى آثار و تاليفاتى داشت و مهمترين اثر او حواشى بر كتاب اسفار ملا صدرا و حاشيه بر شرح منظومه سبزوارى بود كه براى اهلفن فوقالعاده قابل استفاده بود .
مرحوم حكمى علاوه بر مقامات علمى از خط خوش و طبع شعر نيز بهره داشت هم خوش مىنگاشت و هم خوب شعر مىسرود و در شعر از تخلّص « تجلّى » استفاده
سخنوران نامى معاصر ايران ( فارسي ) — صفحة 239
مساهمون: سيد محمد باقر برقعى
ص٢٣٩