پروين ( 1320 - 1285 )
خانم پروين اعتصامى ، دختر يوسف اعتصامى آشتيانى ( اعتصام الملك ) ، در سال 1285 هجرى شمسى در تبريز از مادر زاد . او تحصيلات خود را در كالج امريكايى به پايان رسانيد و به اخذ گواهينامهء دورهء متوسطه نايل آمد و در جشن فارغ التحصيلى خود خطابهء زن و تاريخ را ايراد كرد .
پروين ، ادبيات فارسى و عربى را نزد پدرش آموخت و از آنجا كه اعتصام الملك از دانشمندان و اديبان نامور بود ، به پروين در راهى كه خواست قدم نهد ، كمك شايانى كرد و تا هرجا كه پروين در علوم ادب خواست پيش رود ، او را برد و در اين فن ميان زنان عصر خويش نبوغ پيدا كرد و شعرش از دو سرچشمهء ادب كامل و طبع سرشار جوشيدن گرفت و تا جايى در شعر پيش رفت كه مورد توجه دانشمندان واقع گرديد .
پروين در شعر ، سبك اساتيد خراسان و عراقى را پسنديد و در قصيده ، راه آنان را رفت . دريغ كه اين نبوغ كه مىتوانست به رونق شعر و ادب كمك شايانى كند زودتر سپرى گرديد و در شب 16 فروردينماه سال 1320 ، در حالى كه پروين هنوز داشت ، شوط جوانى را مىپيمود ، جهان را ترك گفت .
ديوان پروين متجاوز از 5000 بيت است كه با مقدمهاى به قلم رساى استاد سخن ، ملكالشعراء بهار به چاپ رسيد .
استاد بهار ضمن تحقيق دربارهء شعر پروين و شيوهء سخن او مىنويسد :
« در ايران كه كان سخن و فرهنگ است ، اگر شاعرانى از جنس مرد پيدا شدهاند كه مايهء حيرتاند ، جاى تعجب نيست ؛ امّا تاكنون شاعرى از جنس زن كه داراى اين قريحه و