نزد افاضل تبريز ، از آن ميان پدر بزرگوارش فرا گرفت .
در عنفوان جوانى به نجف اشرف عزيمت كرد . و پس از اتمام مرحلهء ديگرى از تحصيل مجدّدا به تبريز بازگشت ، چند سالى را در موطن خويش به تدريس و تحقيق پرداخت . ولى ديرى نپائيد ، كه جذبهء ديار ملكوتى علوى ( ع ) بار ديگر او را بهسوى آن سامان كشانيد ، و علّامه به نجف رفت . و براى هميشه در آن سرزمين رحل اقامت افكند .
اساتيد و آيات عظام بزرگوارى ، چون : « ميرزا على شيرازى ، شيخ عبد الكريم حائرى يزدى ، ميرزاى نائينى ، سيد ابو الحسن اصفهانى ، شيخ محمد حسن كاشف الغطا ، و شيخ محمد حسين غروى اصفهانى ، از جمله اساتيد مهم ، علامه در نجف اشرف بودند .
جديّت و تلاش خستگىناپذير علّامه ، به مدد توفيقات الهى خيلى زود او را به مقام عالى و والاى اجتهاد ، رسانيد . ازآنپس بود ، كه امر تحقيقات شبانهروزى و إبداع تأليفات گسترده تمامى اوقات حيات آن مرحوم را اشغال نمود ، از جمله تاليفات ارزشمند اين علّامه بزرگ ، عبارتست از :
1 . الغدير :
كه از فرازهاى برجستهء تاريخ احياء تفكر اسلامى ، در عصر حاضر مىباشد . اين كتاب ارزشمند مدرسهء سيّار وحدت اسلامى ، و مشعل فروزان حماسهء جاويد تشيّع علوى ، و يك دورهء تاريخ اصيل و واقعى صدر اسلام است . كه در 11 جلد ، معرّفى و بازگو شده است .
2 . شهداء الفضيله :
در ارتباط با زندگى علماى تاريخ شيعه ، كه بدست حكّام جور به شهادت رسيدند ، نخستين تجربهء ارزشمند علّامه امينى بود ، كه به شدّت مورد استقبال قرار گرفت . و سندى جاويد در راستاى احياى چهرههاى پاك و زلال بزرگ پاسداران و مرزبانان حماسههاى جاويد اسلام و تشيّع ، گرديد .
3 . تفسير فاتحه الكتاب :
تاكنون ، آثار فراوانى در مورد تفسير اين سوره شريفه ، بوجود آمده است . كه مؤلّف بزرگوار ، « الذّريعة » ، در پژوهش خود تنها 18 تفسير از تفاسير شيعه را در اين زمينه آورده است ، « 1 » ولى يقينا ، آمار كتابهاى نوشتهشده منحصر به آنها نيست ، و خيلى بيشتر از آنها است . ولى اين تفسير با همه نقصان و ناتمامى كه خود مؤلّف بزرگوار ، به آن تصريح نموده است . در نوع خود از امتيازات ويژهاى برخوردار مىباشد . كه مهمّتر از همه ، تكيه بر احاديث و روايات نورانى 14 نور پاك ( ع ) و غور و بررسى در متون آنها است . البتّه مشخص است ، نوشتهاى كه بر محور ولايت دور بزند تا چه حدّ از اعتبار و اصالت برخوردار خواهد بود ، آن هم با قلم سحّار غوّاص بحار ولايت شادروان آية اللّه علّامه امينى .
از خصوصيّات ديگر آن ، هماهنگى با زبان معمولى مردم و نيازها و خواستههاى روحى آنان ، مىباشد .
اين تفسير شريف ، از ديدگاه فرزند برومند مؤلّف ، به دو بخش ممتاز تقسيم گرديده است .
در بخش اوّل به تفسير سوره فاتحه ، توجّه شده است . در بخش دوّم به تحليل و تبيين شمّهاى از دقايق سوره و آنچه در توحيد ، قضا و قدر و جبر و تفويض از آيات كريمه ، استفاده مىشود . كه تمام آن مباحث از ديدگاه روايات منقول از رسول خدا ( ص ) ، و عترت شريف ، و گرامىاش بهرهگيرى شده است . اين كتاب و ديگر آثار قرآنى او ، بهوسيله مترجم مكرّم دانشمند محترم آقاى قدرت اللّه حسينى شاهمرادى ، به فارسى ترجمه ، از انفاق و خيرات ثقةالاسلام و المسلمين مرحوم حاج اسماعيل آقا سيگارى ، در سال 1402 ه . ق ، در 260
هامش
( 1 ) الذريعة ، ج 4 ، ص 338 - 341 .