كو دگر در اين جهان ، آگهدلى صاحب كرم * آن شفيق مكرمت آثار دلآگاه كو ؟
واجد اسرار علم سرّ ، و انواع فنون * آن در اقليم معانى ، والى جمجاه كو ؟
قلب او بُد صاحب سرّ « دعاى مستجاب » * آنكه بودش اينچنين قربى در اين درگاه كو ؟
صاحب « فرقان حق » اندر « بيان معرفت » * آنكه مىآموخت « تفكيك » ره از بيراه كو ؟
آنكه در طور ولايت ، ز اقتباس نور دل * بر فراز قلّهء خورشيد زد خرگاه كو ؟
آنكه در كيش ارادت ، از ره اخلاص و صدق * چهر دلبر مىشدش پيدا ، گه و بيگاه كو ؟ « 1 »
903 . رسائل تفسيرى شهرستانى [ م 1386 ق ]
مؤلف آنها ، آية اللّه علّامه نابغه ، سيد هبة الدّين شهرستانى ، يكى از پيشوايان درد آشناى شيعه ، و يكى از مفسّران عاليقدر قرآن ، در قرن چهاردهم هجرى است .
ايشان مدّتى وزارت معارف و رياست محكمهء تمييز فقه جعفرى را ، در عراق ، برعهده داشتهاند . او يكى از نوابغ روحانيّت در اعصار اخيره بوده است .
كه داراى خدمات بس بزرگ و بلندى بوده . و آثار او هم در عرصهء قلم و نگارش و هم در عرصهء قدم و عمل ، فوقالعاده چشمگير ، مىباشد .
از اين عالم ربانى دو اثر تفسيرى ، و چند اثر علوم قرآنى ، باقى مانده است .
1 . الجامعة فى تفسير سورة الواقعة :
اين تفسير در يك مجلد ، به زبان عربى ، و شيوه كلامى ، است . كه پيرامون شرح و تفصيل سورهء الواقعه ، مىباشد . اين تفسير در مجلّه « المرشد » ، بغداد ، به صورت مقالات چاپ و نشر يافته است .
2 . التفسير المحيط :
اين تفسير به سبك جديد و اسلوب نوين ، با ترتيب بديع ، جهت تدريس در مدارس تنظيم شده است .
3 . الجامعة الإسلامية و العقائد القرآنية :
مؤلف ، در اين اثر اصول خمسه ، را از قرآن مجيد استخراج و با بيانى رسا و تحقيقى به شرح و تفسير ، آنها پرداخته است . نسخهء اصل در كتابخانه عمومى كاظمين موجود است .
4 . كراسة آية الكرسى :
در يك جلد پيرامون شرح و تفسير كلمات نورانى آية الكرسى .
[ تصوير ]
* آثار علوم قرآنى
از آثار علوم قرآنى ، « القرآن امام الكل فى الكل جامع اصول التفسير و سائر العلوم الاسلامية » ، ( در يك مجلد به زبان عربى ) ، « تنزيه التنزيل فى اثبات صيانة المصحف الشريف من النسخ و النقص و التحريف » ، ( در يك مجلد به زبان عربى ) « ادعية القرآن او زبور المسلمين » ، ( در يك مجلد به زبان عربى ) ، « المعجزة الخالدة فى وجوه اعجاز القرآن و شرح اسراره و حل طلاسمه » ، ( در يك مجلد به زبان عربى ) مىباشد .
از آثار قدمى ايشان مشاركت جدّى در مبارزات شيعيان عراق بود . كه نقش مؤثّر و سازندهاى داشته است . و پس از پيروزى انقلاب ، مدّتى به عنوان وزير فرهنگ و معارف عراق ، منشأ خدمات ارزشمندى به نفع اسلام و شيعه ، بوده است . او در اواخر عمر نابينا گشت . از ايشان آيتاللّه مرعشى ، اجازهء روايتى دارند . و او نيز از آيات سيد عبد اللّه شوشترى حفيد سيد نعمة اللّه جزائرى ، و آخوند ملا محمد كاظم خراسانى ، و از شيخ محمد
هامش
( 1 ) استاد محمد رضا حكيمى مكتب تفكيك از انتشارات تاريخ و فرهنگ معاصر .