پرداخت . و با اكرام و عزّت زندگى مىنمود ، در روز چهارشنبه 23 جمادى الثانيه در سال 1377 ه . ق ، در تويسركان ، به لقاء الهى ، شتافت . از آثار تأليفى آن مرحوم ، بيان الآيات الناسخة ، و النتيجة الفردية در اصول دين ، و فروع ، آن به يادگار مانده است . « 1 »
864 . الجمان الحسان دهسرخى [ چ 1378 ه . ق ]
مؤلّف آن ، سيّد محمود بن سيد مهدى دهسرخى اصفهانى ، يكى از اعلام فقهى و اصولى و تفسيرى اماميّه ، در قرن چهاردهم هجرى مىباشد .
تفسير او ، به زبان عربى ، شامل بخشى از قرآن كريم ، مىباشد .
مؤلّف محترم ، آيات الاحكام ، را گردآورى نموده ، سپس با بهرهگيرى از روايات ائمّه اطهار ( ع ) ، به سبك استدلالى به بحث فقهى آيات ، پرداخته است . اين تفسير ابتدا در تهران ، به سال 1378 ه . ق ، چاپ سنگى گرديده است . سپس در نجف أشرف تجديد چاپ شده است . « 2 »
865 . تفسير سيّد صدر محلّاتى [ چ 1378 ه . ق ]
مؤلّف محترم آن ، عالم بزرگوار سيد صدر الدّين محلاتى ، يكى از اعلام قرن چهاردهم هجرى مىباشد كه تفسيرى پيرامون سورهء و العصر دارند .
* او در آغاز تفسير خود مىگويد
« بدون تعصّب هيچ كتابى تا اين اندازه مانند قرآن تاب قبول اين همه معانى و ابحاث را ندارد . به حدّى كه اگر همهء تفاسير قرآن جمع شود ، بدون اغراق ، بزرگترين دائرةالمعارف جهان را كه مشتمل بر همه چيز خواهد بود به وجود خواهد آورد نگارنده در حدود بيش از 550 تفسير ، از فرقه شيعه احصاء نمودهام . » « 3 »
866 و 867 . رسائل تفسيرى هندى [ م 1378 ق ]
مؤلف آنها ، سيد محمد سعيد بن سيد ناصر حسين بن سيد حامد حسين آل صاحب عبقات ، از اعلام تفسيرى شيعه ، در قرن چهاردهم هجرى مىباشد .
او دو رسالهء قرآنى دارد :
1 . آية التطهير :
اين تفسير در يك مجلد ، به زبان عربى ، شامل شرح آيه 33 سورهء احزاب مىباشد . كه مؤلف محترم ، به شيوهء كلامى با بهرهگيرى از روايات و احاديث عامه ، به تفسير آن پرداخته است .
2 . آية الولايه :
اين اثر قرآنى ، در يك مجلد ، به زبان عربى ، پيرامون تفسير آيه ولايت ، به سبك كلامى با بهرهگيرى از روايات و احاديث عامّه ، در مورد خلافت و امامت على ( ع ) ، مىباشد .
« هر دو نسخهء اصل ، به خطّ مؤلّف ، در كتابخانهء صاحب عبقات ، در لكنهو موجود مىباشد . » « 4 »
868 . احسن المجالس برهان [ م 1378 ق ]
مؤلّف آن ، مرحوم حاج شيخ على اكبر برهان ، يكى از وعّاظ و كاوشگران معارف قرآنى شيعه ، در قرن چهاردهم هجرى مىباشد .
نام تفسير او « احسن المجالس فى تفسير سورة يوسف » ، پيرامون قصهء عبرتآموز يوسف ، در قرآن كريم مىباشد . كه عبرتهاى آن را جهت هدايت مردم و كمك به وعّاظ و گويندگان ، استخراج ، و در
هامش
( 1 ) تراجم الرجال ، ج 1 ، ص 392 - 393 .
( 2 ) دائرةالمعارف تشيع ، ج 4 ، ص 565 ، به نقل از منابع :
معجم الدراسات القرآنية ، ص 24 ؛ مؤلفين كتب چاپى فارسى و عربى ، ج 6 ، ص 32 .
( 3 ) البتّه كتاب حاضر بيش از 2000 عنوان تفسير را دربردارد .
( 4 ) دائرةالمعارف تشيع ، ج 4 ، ص 570 ، به نقل از منابع :
مقدمه عبقات ، ج 1 ، ص 149 - 151 ؛ معجم الدراسات القرآنية ، عند الشيعة الإماميّة ، ص 10 .