* آثار و تأليفات
1 . انابة المختار فى ارث الزوجة من ثمن العقار ؛ 2 .
اصالة الصحة در علم اصول ؛ 3 . افاضة القدير فى حل العصير ؛ 4 . حاشيه بر فصول در اصول ؛ 5 . قاعده صدور ( الواحد البسيط لا يصدر عنه الا الواحد ) ؛ 6 . قاعده ضرر ؛ 7 . قاعده طهارت و . . . . « 1 »
768 . حدائق العارفين تبريزى [ م 1339 ه . ق ]
مؤلّف آن ، مرحوم آيتاللّه حاج ميرزا فضلعلى ملّاباشى آذربايجان ، معروف به « صفا » ، يكى از كاوشگران معارف قرآنى و از اكابر علما و ادباى امامى ، در قرآن چهاردهم هجرى مىباشد . تولّد ايشان در سال 1278 هجرى قمرى در تبريز ، رخ داد .
تحصيلات عاليه را از محضر آيات عظام شربيانى - ايروانى - اردكانى و شيخ زين العابدين مازندرانى ، در حوزه علميه نجف انجام دادهاند . پس از مراجعت از طرف اهالى تبريز به نمايندگى مجلس شوراى برگزيده شد . در سال 1326 ه . ق ، كه مجلس به دستور محمد على شاه به توپ بسته شد ، خانه صاحب ترجمه نيز ، به يغما رفت .
* آثار و تأليفات
از او پانزده اثر ادبى فقهى - تفسيرى در ريحانة الأدب ، معرفى شده است . كه كتاب فوق مجموعهاى پيرامون شرح آيات و اخبار و احاديث ، مىباشد .
صاحب ترجمه ، داراى ذوق شعرى نيز بوده است .
در يكى از سرودهها در مورد حضرت على ( ع ) ، مىگويد :
برخيز ساقيا كه مرا شور ديگر است * سوداى كفر عاشقيم باز بر سر است
در ده پياله ز آن مى بىغش كه درد وى * بهر مس وجود ، چو كبريت احمر است
گشته است حال ميكده بيت الحرام ما * مستى كنونم از همه طاعات بهتر است
واعظ مكن ممانعتم از طريق عشق * كاين راه يكرهى است ز وعظ تو ، بهتر است « 2 »
باز از اشعار او در حق على ( ع ) است :
خواهى كه اگر ببينى آئينهء ذات * بنگر ز على ظهور اسماء و صفات
انديشه عقل كى به كنهش برسد * هيهات از اين خام و خيالى هيهات !
769 . خلاصه البيان نجفآبادى [ م 1339 ق ]
مؤلّف آن ، آقاى ميرزا هاشم ميردامادى نجفآبادى ، يكى از اعيان تفسيرى قرن چهاردهم مىباشد .
نام تفسير وى كه « خلاصه البيان فى تفسير القرآن » ، مىباشد . كه داراى چند جلد است . مجلد اول آن در سال 1339 ه . ق ، توسط انتشارات آخوندى تهران ، به چاپ رسيده است . » « 3 »
770 . اجوبة المسائل كرمانى [ زنده در 1339 ق ]
مؤلّف آن ، زين العابدين خان كرمانى از رؤساء گروه شيخيان ، و يكى از اعيان تفسيرى قرن چهاردهم
هامش
( 1 ) ريحانة الأدب ، ج 3 ، ص 206 - 207 ؛ تاريخ علمى و اجتماعى عصر اخير اصفهان ، ج 3 ، ص 249 - معارف الرجال ، ج 1 ، ص 156 - علماى معاصرين خيابانى ، ص 123 ؛ معجم المؤلفين كحّاله ، ج 8 ، ص 52 - دائرةالمعارف الإسلاميّة ، ج 3 ، ص 65 - فهرست كتابخانه عمومى آية اللّه مرعشى ، ج 16 ، ص 157 - معجم الدراسات القرآنية ، ص 31 - كتابنامه بزرگ قرآن ، ج 2 ، ص 579 .
( 2 ) ريحانة الأدب ج 3 ، ص 449 - 450 . مفاخر آذربايجان ج 1 ص 258 . علماى معاصر ص 120 . مطارح الأنظار زنوزى ص 154 .
( 3 ) تفسير و تفاسير جديد ، ص 209 .