پرداخت . و تفسير « القرآن و العقل » ، را پديد آورد .
مرحوم آية اللّه العظمى اراكى ( ره ) ( متوفّى 26 جمادى الثانى 1415 ه . ق ) ، در مقدمهاى كه بر اين تفسير نوشتهاند ، او را به عنوان فقيه متتبّع اصولى دقيق ، متكلّم عارف و مرجع تقليد و فتوى و صاحب رياست شرعيّه ( در بلاد خويش ) معرّفى نموده است . و مىافزايد : براساس مكاشفهاى كه بين او و حضرت حجّت ( عج ) ، بوجود آمد ، حضرت با تبسّم و اظهار لطف به ايشان فرمودهاند :
« تو اويس زمان هستى ! » و خود مؤلّف در اشعارى كه در آغاز تفسير آورده است ، به اين مطلب اشاره نموده است .
* روش تفسيرى
وى با تدبّر و تعمّق و با داشتن اطّلاعات عقلى و فلسفى مناسب ، به سراغ تفسير قرآن رفته است . و در اين تفسير از آغاز سورهء بقره تا پايان سوره احزاب ، ( به استثناء چند سوره كه از قلم افتاده است ) ، به تفسير آن پرداخته است .
* گفتار علّامه طباطبايى
صاحب تفسير بزرگ الميزان دربارهء اين تفسير كه تصحيح مقدارى از آن را برعهده داشتهاند مىفرمايد : « در ميان تفاسير مسلمانان بر چنين تفسيرى دست نيافتم ، كه حقا براى دفع ايرادهاى پندارى زمان ما ، سودمند باشد . »
به تعبير آية اللّه العظمى اراكى : از كرامت او بود ، در جبهه جنگ با آنكه در بالاى سرش آلت نارى بود ، كه صدايش فلك را كر مىكرده ، و آتش از آسمان مىباريد . و هرآن احتمال داشت توى سينه انسان بنشيند . قلم و كاغذ برداشته ، و تفسير قرآن نوشت ! هركس ديگر باشد ، در حرف زدن يوميّهاش اشتباه مىكند ، و از حواسپرتى مبتدا و خبر را درست نمىگويد : حيف كه اين تفسير به آخر نرسيد ، و اشتغالات نگذاشت ، كه به آخر برسد . زيرا در آنوقت در اراك ايشان بود . با تمام شهر و مضافاتش !
اين تفسير ، در عرصهء جنگ در شرائطى كه در يكدست اسلحه و در دست ديگر قلم بوده است ، به رشتهء تحرير درآمده است . طبيعى است ، عارى از ايراد و نقص نخواهد بود . و اگر ترتيبى داده شود ، كه مجلّدات بعدى نيز تهيّه و تنظيم گردد ، در رشتهى خود بسيار مفيد و ارزنده خواهد بود . » « 1 »
تفسير فوق ، در سه مجلّد شامل 1659 صفحه ، با تصحيح و تعليق آقايان موسوى كرمانى و شيخ على پناه اشتهاردى ، توسط مؤسسه نيكوكارى كوشانپور چاپ و نشر يافته است .
775 تا 776 . تفاسير آية اللّه لارى [ م 1342 ه . ق ]
مؤلّف عاليقدر آن ، عالم مجاهد آية اللّه سيد عبد الحسين بن سيد عبد اللّه لارى دزفولى ، از علما و مجتهدين مبارز و يكى از كاوشگران معارف فقهى و تفسيرى ، قرن چهاردهم هجرى مىباشد .
[ تصوير ]
* بيوگرافى اجمالى
مؤلّف محترم ، در سال 1264 ه . ق ، در دزفول متولد گرديد . تحصيلات خود را در حوزه علميه نجف و اخيرا در سامرا انجام داد . سپس به امر مرجع تقليد وقت آيتاللّه مجدّد شيرازى ، طبق درخواست اهالى لار ، به فارس اعزام شد ، و در روزگار نهضت مشروطه به مشروطهخواهان پيوست . ازآنپس ، مدّتى در حال تبعيد در عراق زندگى نمود ، و به تلاش و فعاليّت علمى و عملى پرداخت .
او يكى از معتقدين به اصل هماهنگ بودن
هامش
( 1 ) مجلّه حوزه ، شماره 9 ، صفحات 153 - 155 .