جهات معانى و بلاغتى ، آن اشارتى نموده باشم . تا اينكه وسيلهء آگاهى و بيدارى آنان شده باشم ، در اين تفسير به اندازه وسع و توان خويش گام برداشتم . و در مورد خرافات و عاداتى كه با احكام قرآن مخالفت دارد ، توضيحاتى دادم و نام آن را « كشف الحقائق عن الآيات و الدقائق » ، موسوم نمودم . و از تأليف آن شب پنجشنبه ده دقيقه از ساعت 11 شب 23 ذيقعده 1323 ه . ق ، فارغ شدم . اين تفسير در سه مجلّد قرار گرفته است . و ترجمهء آن به زبان فارسى توسط دانشمند سالف الذّكر ، در تاريخ 1380 ه . ق ، مطابق آبانماه 1339 هجرى شمسى صورت پذيرفته است .
اين تفسير سه بار به چاپ رسيده است ، كه بار نخست به صورت خشتى در يك مجلّد كامل و بزرگ ، و بار ديگر به صورت وزيرى در 3 مجلد ، و بار سوّم در سال 1411 ه . ق ، توسّط سازمان تبليغات اسلامى تهران به زيور طبع آراسته شده است .
* نمونهاى از اين تفسير
« سورهء العاديات آيهء 1 :
وَ الْعادِياتِ ضَبْحاً : »
( قسم به اسبان مجاهدين ) . اسلام كه در جهاد با كفّار و مشركين كرّ و فرّ نموده به شدّت نفس مىزنند « سورهء العاديات ، آيهء 2 :
فَالْمُورِياتِ قَدْحاً : »
آن اسبان در جهاد راه خدا با سمهاى خود آتش از سنگ بيرون مىآورند .
« سورهء العاديات ، آيهء 3 :
فَالْمُغِيراتِ صُبْحاً : »
ناگهان هنگام صبح به روى مشركين ريخته آنها را اسير و غارت كردهاند .
« سورهء العاديات ، آيهء 4 و 5 :
فَأَثَرْنَ بِهِ نَقْعاً فَوَسَطْنَ بِهِ جَمْعاً : »
( آنوقت از حركتشان گردى برانگيخته و به سبب گرد جماعتى داخل مشركين گشته به جهاد مشغول مىشوند ) . خلاصه آنكه خداوند تعالى به اسبان مجاهدين اسلام كه سبب اعتلاء دين اسلام هستند ، قسم مىخورد ، تا مردم به اهميّت جهاد ، توجّه كنند و در موقع لزوم پيش قدم باشند .
« سورهء العاديات ، آيهء 6 :
إِنَّ الْإِنْسانَ لِرَبِّهِ لَكَنُودٌ : »
( در حقيقت انسان به نعمتهاى خداوند متعال ، به شدّت كفرانكننده است ) .
خلاصهء تأويل آنست ، انسان عموما ناسپاس و كفرانكنندهء نعمت است . بايد با تعميم و همگانى نمودن معارف قرآن و اعتقاد به خداى تعالى ، آن را چاره نمود .
« سورهء العاديات ، آيهء 7 :
وَ إِنَّهُ عَلى ذلِكَ لَشَهِيدٌ : »
( در حقيقت خود انسان به كفران نعمت كردنش ، شهادتدهنده است ) .
« سورهء العاديات ، آيهء 8 :
وَ إِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ : »
( در حقيقت انسان براى گردآورى مال شديدا حريص مىباشد و لذا در انفاق و احسان كردنش ، بخل ورزيده و امساك مىكند ) .
« سورهء العاديات ، آيهء 9 :
أَ فَلا يَعْلَمُ إِذا بُعْثِرَ ما فِي الْقُبُورِ ، »
« سورهء العاديات ، آيهء 10 :
وَ حُصِّلَ ما فِي الصُّدُورِ : »
آيا انسان نمىداند زمانى كه اهل قبور حيات يافته اخراج از قبر شوند و اسرار قلوب جمع شده و خير و شر از يكديگر تميز داده [ مىشود ] .
« سورهء العاديات ، آيهء 11 :
إِنَّ رَبَّهُمْ بِهِمْ يَوْمَئِذٍ لَخَبِيرٌ : »
در حقيقت پروردگارشان در آنروز به تمام حالات و اعمال آنها ، عالم و به تمام مردم ، جزاء خواهد داد .
رسول خدا ( ع ) ، فرمودند : هر شخصى كه سورة العاديات را قرائت كند ، خداوند متعال ، بر او ده حسنه ، عطا مىفرمايد .
« سورهء الانسان ، آيهء 3 :
إِنَّا هَدَيْناهُ السَّبِيلَ إِمَّا شاكِراً وَ إِمَّا كَفُوراً . »
ما به او راه را نشان داديم يا سپاسگزار و شاكر خواهد بود يا ناسپاس و كفرانورز نعمتها و