تخطي إلى المحتوى الرئيسي

طبقات مفسران شيعه ( فارسي ) — صفحة 820

مساهمون:

ص٨٢٠
موهبتها .

725 و 726 . تفاسير رضوى لاهورى [ م 1324 ق ]

مؤلّف آنها ، مولانا سيد ابو القاسم بن سيد حسين بن نقى رضوى قمى ، مقيم لاهور يكى از اعيان تفسيرى قرن چهاردهم هجرى مىباشد . او يكى از مروّجان مذهب شيعه در شبه قارهء هند بوده ، و داراى آثار و تأليفات سودمند و متعدّدى مىباشد . كه از آن ميان دو تفسير ارزشمند زير مىباشد ، كه به طور مختصر معرفى مىگردد :

1 . لوامع التنزيل و سواطع التأويل :

اين تفسير در 30 جلد طرّاحى شده است . و هر جلد آن به يك جزء از قرآن كريم اختصاص يافته است . بعضى از مجلّدات اين تفسير در هندوستان به چاپ رسيده است . داراى قطع بسيار بزرگ - بزرگتر از قطع رحلى - و جلد اوّل آن دربرگيرنده هفتصد و پنجاه صفحه ، با احتسابى ، كه ايشان داشته‌اند ، در هر جلد يك جزء از قرآن ، سيزده جلد از تفسير به خامهء خود آن مرحوم نگاشته شده است . كه اجل مهلت اين تفسير نداده . و چشم از جهان فروبسته است . و از آن به بعد به خامهء پسرش مرحوم سيد على حائرى ادامه پيدا كرده است . و وى نيز راه پدر را تعقيب نموده ، و هر جلد را اختصاص به يك جزء از قرآن مجيد داده است . اين كار تا اواسط جلد بيست و هفتم ادامه يافته است . و عمر فرزند نيز كفاف تكميل اين اثر بزرگ ، را نداده است . ده جلد از اين تفسير شريف به صورت متفرق در هند به چاپ رسيده است . و آنها عبارت از مجلدات 1 - 2 - 3 - 6 - 8 - 9 - 13 - 14 - 15 - 16 ، خوشبختانه مقدار قابل توجّهى از اين تفسير به خطّ پدر و پسر در كتابخانه آية اللّه مرعشى ، در قم ، موجود است . از جمله جلدهاى 7 - 8 - 10 - 14 - 15 - 17 - 18 - 19 - 20 - 21 - 23 - 24 - 25 - 26 - 27 . در جلد اوّل اين تفسير تقاريظ فراوانى از سوى علما و مراجع بزرگ عصر ، بر آن نگاشته شده است ، كه نشانگر ارزش علمى اين تفسير مىباشد . از آن جمله تقريظ رئيس شيعه ، مرحوم آية اللّه العظمى حاج ميرزا محمد حسن شيرازى ( قدّس سرّه ) ، متوفى 1312 ه . ق ، مىباشد . كه اين تقريظ در معرّفى تفسير كفايت مىكند : وى پس از حمد و ثناء الهى مىنويسند : در لوامع التنزيل و سواطع التأويل الحاوى لمعالم التفسير و التأويل و المحتوى لغرر الفوائد و المتضمّن لدرر المقاصد فما اتقن مبانيه و أرّق معانيه و أحسن نظامه و أحكم قوامه ، حيث انّه اجتنى أثمارها من مغارس العلوم و الحكمة ، و ازهارها من رياض النبوة و الإمامة موشّحة بالمناسبات ، ذوقيّة و محلّاة بالدّقائق العقلية . . . اللّهم اجعل سعيه مشكورا . » « لوامع التنزيل شامل دانشها و حقائق تفسير و تأويل و سرشار از فوائد زيبا و ارجمند و درّهايى است ، كه جستجوگران بايد به آنها دست يابند . مؤلّف محترم به يمن بهره‌گيرى از سرچشمه‌هاى علوم و حكمت ، و استفاده و نورگيرى از باغ نبوّت و امامت ، مبانى كتاب را استوار و از معانى لطيف و ظريف ، آن را آكنده و سرشار ساخته است . و كتاب را با ريزه‌كارىهاى عقلى آراسته نموده است . خدايا سعى و تلاش او را قبول فرما . مرحوم آية اللّه العظمى فاضل اردكانى ، ( متوفّى 1305 ) نيز در تقريظى كه داده‌اند ، مىنويسند : « خداوند ، مؤلّف جليل را به پاس تلاش و كوشش سختى ، كه در تحقيق حقايق قرآنى و كشف دقايق تأويل آن انجام داده‌اند ، خير و اجر عنايت فرمايد .