عرفانى و تفسيرى قرن چهاردهم هجرى مىباشد .
اين كتاب به زبان فارسى پيرامون تفسير آيه « نور » مىباشد . كه در سال 1317 ه . ق ، به چاپ رسيده است .
* محل نگهدارى
مخطوط آن در كتابخانه مركزى دانشگاه تهران ، تحت شماره 88722 ، و كتابخانه مجلس شوراى اسلامى تهران ، تحت شماره 12 ، از مجموعه 5850 و كتابخانه ملك تهران ، تحت شماره 5536 ، قرار دارد . « 1 »
711 . تفسير واعظ [ م 1318 ه . ق ]
مؤلّف آن ، واعظ نامى مرحوم حاج محمد رضا بن ميرزا محمد بن علينقى همدانى ( واعظ تهرانى ) ، يكى از اعلام علماى تهران و از مفسّران عاليقدر قرن چهاردهم هجرى مىباشد . او به تفسير بخشى از سورههاى مباركه قرآن پرداخته است . و چون اجل مهلت نداد ، و به علت ابتلاء به بيمارى سل نتوانست ، تا پايان قرآن تفسير را ادامه دهد . ازاينرو نوشتههاى او همراه تفسير جدّش « الدرّ النظيم » كه معرفى آن گذشت ، چاپ گرديد . او به سال 1318 ه . ق ، از دنيا رخت بربست . روحش شاد !
712 . تفسير صالحى [ م 1319 ه . ق ]
مؤلف آن ، عالم جليل القدر شيخ محمد على فرزند شيخ محمد صالح برغانى قزوينى ، يكى از اعلام فقهى و كلامى و تفسيرى قرن چهاردهم هجرى مىباشد . تفسير او مجموعهاى از رسائل به زبان عربى و فارسى پيرامون بخشى از قرآن كريم است .
مؤلف محترم ، در اين اثر بعضى از آيات و سورههاى مورد نظر خود را عنوان كرده ، سپس با مشرب ملايم متشرّعه ، به ردّ شيخيّه و بابيّه پرداخته ، و اعتقادات خود را به سبك كلامى و فلسفى با بهرهگيرى از روايات خاندان عصمت و طهارت ( ع ) بيان كرده است . اين تفسير از جمله تفاسيرى است ، كه مشاجرات و برخوردهاى عقائد تند قرن سيزدهم را منعكس مىكند . و تاريخ تأليف آن از 1263 تا 1266 ه . ق مىباشد . از جمله سورههايى كه مؤلف عنوان كرده است ، سورههاى حمد ، اخلاص ، اعلى ، الرحمن و القدر مىباشد . و از آياتى كه در رد شيخيّه و بابيّه عنوان كرده است . آيه
« فَلَمَّا رَأَى الْقَمَرَ بازِغاً قالَ هذا رَبِّي »
( سورهء الانعام ، آيهء 77 ) است . اين تفسير به فارسى و در ردّ سيّد على محمد باب است . كه صريح اقوال او را با روايات و به سبك استدلالى رد كرده است . و نيز تفسير آيه مودة از سوره شورى
« قُلْ لا أَسْئَلُكُمْ عَلَيْهِ أَجْراً إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِي الْقُرْبى »
( سورهء النور ، آيهء 23 ) و تفسير آيه نور
« اللَّهُ نُورُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ . . . »
( سورهء النور ، آيهء 35 ) مىباشد .
* محل نگهدارى
اين مجموعه ضمن مخطوطات موقوفه پدرش شيخ محمد صالح برغانى حائرى در كربلا موجود است . « 2 »
713 . جواهر الأيمان سيرجانى [ م 1319 ه . ق ]
مؤلّف آن ، شيخ محمد باقر بن محمد اسماعيل يزدى سيرجانى كرمانى مكنى به « ابو جعفر » ، يكى از مفسّران عاليقدر قرن چهاردهم هجرى مىباشد .
هامش
( 1 ) كتابنامه بزرگ ، ص 82 ، به نقل از فهرست نسخههاى خطى دانشگاه تهران ، ج 18 ، ص 120 ؛ فهرست كتابخانه مجلس شورا ، ج 17 ، ص 26 ؛ فهرست نسخههاى خطى كتابخانه ملك ، ج 8 ، ص 413 .
( 2 ) دائرةالمعارف تشيع ، ج 4 ، ص 561 ؛ مقدمه موسوعة - - البرغانى فى فقه الشيعة ، ج 1 ، ص 52 .