است . از آثار و تأليفات ايشان : « تفسير قرآن كريم و ردّ بهائيّت و كتاب « معنى السّاعة » ، مىباشد . » « 1 »
666 . تفسير بهجت تنزيل [ اوايل قرن 14 ق ]
مؤلّف آن ، سيد حسين معاصر و معروف به علم الهدى فرزند سيد هبة اللّه رضوى كاشانى ، يكى از اعيان تفسيرى قرن چهاردهم هجرى مىباشد .
او از محضر علمين آيتين كاظمين ( سيد محمد كاظم صاحب عروه در فقه - شيخ محمد كاظم آخوند خراسانى در اصول ) در نجف اشرف تلمّذ كرده است . آنچنانكه آية اللّه سيد شهاب الدّين نجفى تبريزى ، كه مجاز از سوى او هستند ، نگاشتهاند . » « 2 »
667 تا 668 . رسالات تفسيرى تنكابنى [ م 1302 ه . ق ]
مؤلّف آن ، عالم پركار و پراثر ، مرحوم ميرزا محمد بن ميرزا سليمان تنكابنى صاحب قصص العلماء ، يكى از اعيان تفسيرى اواخر قرن سيزده و اوائل قرن چهاردهم هجرى مىباشد .
مرحوم تنكابنى كه در 1234 ه . ق ، در تنكابن به دنيا آمده است . آنچنانكه از كتاب قصص العلماى او استفاده مىشود ، فرد متتبّع و نسبتا جامعى بوده است . و در رشتههاى مختلف معارف اسلامى ، اطّلاع و آگاهى داشته است . ولى صاحب سليقه و سبكى نبوده است . و نوشتههاى او از عمق و دقّت لازم عارى است ، در اين ميان در زمينه تفسير هم ، رسالههائى داشته است ، كه تفسيرش در 8000 خطّ قرار دارد . ولى آنچه از فهرست خطى كتابخانه آية اللّه مرعشى ، استفاده مىشود ، فعلا پنج رساله تفسيرى به نام وى ثبت شده است .
1 . مطلع البدر فى تفسير سورة القدر :
نام كامل تفسير او « مطلع البدر فى تفسير سورة القدر » ، مىباشد . اين رساله در شصت مقصد قرار دارد . و از جنبههاى مختلف پيرامون آيات بحث و گفتگو نموده است . و مدّعى است ، كه پارهاى از مطالب مندرجه در خود شب قدر به نويسندهاش الهام شده است ، كه در تفاسير ديگر نمىتوان ، به آنها دسترسى داشت .
اين تفسير در روز چهارشنبه 28 ربيع المولود 1276 ه . ق ، به پايان رسيده است .
* آغاز و انجام آن
« الحمد للّه الّذى جعل ليلة القدر قدرا مقدورا و قرّر لها فى كلامه مقاما مسطورا و صيّرها بين ليالى الافراد من شهر الصّيام مستورا . . . » و « و نسأل اللّه تعالى أن يجعله خالصا لوجهه و ذخيرة عند مطلع الفجر . »
اين رساله تفسيرى ، در 46 برگ به خط مؤلّف تحت كد 8886 ، در فهرست نسخههاى خطى كتابخانه آية اللّه مرعشى ، معرّفى گرديده است . « 3 »
2 . الخلجات در تفسير سورهء الأعلى :
رسالة تفسيرى دوّم وى پيرامون سوره شريفه « الأعلى » در چهل و دو « خلجه » و تفسير قرار دارد . و در آن از ديدگاه ادبى ، فلسفى ، عقلى و نقلى ، سخن رفته است .
و اين تفسير در زمانى به نگارش رسيده است ، كه جز تفسير « الصّافى » ملّا محسن فيض كاشانى ، تفسير ديگرى همراه نويسندهاش نبوده است .
* آغاز و انجام آن
« نحمدك يا من هدانا الى إعلاء لواء ارباب الولاء و أقدرنا على
هامش
( 1 ) تراجم الرجال ، ج 2 ، ص 614 ، كد معرّفى 1148 ، چاپ كتابخانه آية اللّه مرعشى نجفى سال 1414 ه . ق .
( 2 ) مجله حوزه و هنر ، شماره 27 .
( 3 ) فهرست نسخههاى خطى كتابخانه مرعشى ، جلد 23 ، ص 75 - 76 .