حكيم ، منتقل گرديده است .
اصل اين تفسير تأليف سيد كاظم رشتى ، ( متوفّى 1259 ه . ق ) ، مىباشد ، كه مرحوم هروى ، آن را تلخيص نموده است .
2 . تفسير هروى حائرى :
اين تفسير شامل چند رساله به زبان عربى و شيوهء كلامى و روايى است ، مؤلف محترم به تفسير برخى از آيات قرآن كريم پرداخته است ، كه خود در نظر داشته يا از وى سؤال شده است . از آن ميان تفسير آية الكرسى و تفسير آيه نهم سوره النجم
« ثُمَّ دَنا فَتَدَلَّى فَكانَ قابَ قَوْسَيْنِ أَوْ أَدْنى »
( آيهء 8 و 9 ) .
نسخههاى اين تفسير در كتابخانههاى عمومى و خصوصى موجود است .
3 . تفسير تحفة العراق :
اين كتاب در تفسير مفردات قرآنى به ترتيب الفبايى به نسخى روان و ادبى نگاشته شده است .
اين اثر هماكنون در مرحله تصحيح و جمعآورى نسخ را مىگزراند . و تصحيح آن شروع نشده است . اين كتاب توسط دفتر نشر مكتوب وابسته به ارشاد اسلامى در حال آمادهسازى مىباشد .
* ديگر آثار او
4 . تنبيه الغافلين در رد بابيّه .
5 . توضيح الحساب .
6 . حاشيه بر حاشيه ملا ميرزا خسروانى بر معالم ، و بالاخره خلاصة البيان فى حلّ مشكلات القرآن .
7 . حاشيهاى نيز بر شرح لمعه شهيد ثانى ( ره ) در فقه دارد .
* وفات او
او در سال 1299 ه . ق ، در كربلاى معلّى وفات نمود .
643 . ترجمة القرآن كاشانى [ م 1299 ق ]
مترجم و مفسّر آن مرحوم ميرزا طاهر بصير الملك بن ميرزا احمد كاشانى ، يكى از اعلام فضيلت قرن سيزدهم هجرى مىباشد .
او كه مؤلّف ، كشف الأبيات مثنوى مطبوع در سال 1299 ه . ق ، و كتاب « فوائد گياهخوارى » ، مىباشد ، كه با هزينهء فرزندش ميرزا محمود خان شيبانى محاسب الملك به چاپ رسيده است ، يكى از مترجمين و نويسندگان عهد قاجار مىباشد . « 1 »
* آثار و تأليفات
1 . كشف الأبيات مثنوى ، كه به هنگام چاپ مثنوى مولوى در 1299 ه . ق ، بر آن افزوده است . 2 . كشف الآيات ، كه در ج 18 ، ص 5 الذريعة ، معرّفى شده است . « 2 »
644 . تفسير آية العهد [ قرن 13 ه . ق ]
مؤلّف آن ، مشخّص نيست ، ولى از نگارش و تحرير آن برمىآيد ، كه مربوط به قرن سيزدهم هجرت بوده باشد . يكى از سخنان اين تفسير آنست . كه « كلمه لا ينال در آيه شريفه « عهد » دلالت بر استمرار و دوام دارد . » اين كلمه بيان و توضيح ضمنى سخن مرحوم طبرسى در مجمع البيان مىباشد . اين تفسير نظر به تفسير طبرسى دارد ، در سال 1299 ه . ق ، توسط اسد اللّه بن سهراب جابلاقى به رشته تحرير درآمده است ، و در فهرست كتابخانه آية اللّه مرعشى ، در قم تحت كد 3054 ، معرّفى گرديده است . » « 3 »
هامش
( 1 ) الذريعة ، ج 4 ، ص 127 ، كد معرّفى 599 .
( 2 ) الذريعة ، ج 18 ، ص 7 ، كد معرّفى 412 .
( 3 ) التراث العربى ، ج 2 ، ص 70 و ج 8 ، ص 274 .