سيزدهم هجرى مىباشد .
مؤلّف محترم ، اين تفسير را در سال فوق در مدرسه صدر تهران ، تنظيم و تحرير نموده است ، از ديگر تأليفات او « قواعد جليله » در منطق مىباشد .
او در پيشگفتار تفسيرى خويش از نگاشتههاى خود « قواعد جليله » ، در منطق ( سال تأليف 1282 ه . ق ) و « فوائد جليله » ، در نحو ، ( سال تأليف 1285 ه . ق ) نيز ياد مىكند . و در يك نسخه خطى همراه « تبصرة الأدباء » كه تأليف ديگر اوست ، جاى دارد اين تأليف اخير گزارش عربى و فارسى است ، از سرودههاى عربى كه به سال 1291 ه . ق ، نگاشتهاند .
امّا تفسير او به نام « تحفة الطالبين » تفسيرى است ، بر « بسم اللّه الرّحمن الرحيم » كه به شيوهء پرسش و پاسخ كه در سال 1293 ه . ق ، نگاشته است .
* مركز نگهدارى
اين تفسير فهرست كتابخانه دانشگاه تهران ، ج 13 ، ص 3126 ، شماره 1 / 4156 نوشتهء 1293 ه . ق ، معرّفى شده است . « 1 »
624 . تفسير خراسانى [ م 1293 ه . ق ]
مؤلّف آن ، مولى محمد علىّ بن محمد كاظم بن اللّه آورد خراسانى شاهرودى يكى از اعلام بارز قرن سيزدهم هجرى مىباشد .
مرحوم حاج آقا بزرگ ( ره ) مىنويسد : « او تقريبا هفتاد سال از عمر پربركت خود را در تأليف و تصنيف كتابهاى اسلامى گذرانده است . و تعداد بيش از 52 عنوان كتاب ، از خود به يادگار نهاده است ، از جمله تفسير قرآن مجيد در يك مجلد بزرگ به زبان عربى و شيوهاى روايى كه نسخه اصلى به خط مؤلف از مخطوطات كتابخانه فرزندش شيخ احمد شاهرودى مؤلف « ازالة الأوهام » ، مىباشد . » « 2 »
625 . بشارة المهتدين على نقى [ م 1293 ق ]
مؤلّف « بشارة المهتدين » على نقى بن محمد تقى از اعلام تفسيرى قرن سيزدهم هجرى مىباشد ، در فهرست كتابخانه آية اللّه مرعشى ، آمده است : « اين كتاب در تفسير ظاهر و باطن آيهء
« الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ »
( سورهء فاتحه ، آيهء 2 ) با استفاده از احاديث شريفه و برخى از قواعد رياضى مانند زبر و بيّنات در يك مقدّمه و دو مقصد مشتمل بر يك مطلب و پنج فصل به اين ترتيب آمده است :
مقدمه در بيان كتاب تكوين و تشريع ، مقصد اول در تفسير ظاهرى آيه ، مقصد دوم در تفسير باطنى آيه .
* آغاز و انجام آن
« الحمد للّه الأوّل و الآخر . . . » اين چند كلمهايست ، در جواب يكى از برادران ايمانى و اصدقاء روحانى . به جهت عدم علم و اطّلاع بر تفاسير علماى ابرار اخيار بر همين چند كلمه اكتفاء نموديم . « 3 »
626 . مفصّل البيان [ زنده در 1294 ق ]
مؤلّف آن ، آقا محمد مشهور به « ملّا آقا » ، از مردم ساوجبلاغ حوالى تهران ، يكى از اعيان تفسيرى قرن سيزدهم هجرى مىباشد .
هامش
( 1 ) ادبيات فارسى بر مبناى استورى ، ص 232 - الذريعة ، ج 3 ، ص 410 .
( 2 ) الذريعة الى تصانيف الشيعة ، ج 4 ، ص 277 ، كد معرّفى 1277 - دائرةالمعارف تشيع ، ج 4 ، ص 557 - اعيان الشيعة ، ج 9 ، ص 427 .
( 3 ) فهرست كتابخانه مرعشى ، ج 11 ، ص 396 ، كد معرفى 4397 .