محمد كاظم يزدى در سال 1272 استكتاب و استنساخ نموده است . »
* آغاز آن
« الحمد للّه الذى فضّلنا بمحمّد اوّل الأنبياء نورا و آخرهم ظهورا مىباشد . » « 1 »
مرحوم شيخ على فاضل نائينى نجفى ، صاحب معجم مؤلفى الشيعة ، نيز تأليف و مؤلّف آن را با نقل از الذريعة آورده است ، بىآنكه مطلب بيشترى را بر آن افزوده باشد . « 2 »
578 . و 579 . تفاسير سيد حسين نقوى [ م 1273 ه . ق ]
مؤلّف آن عالم بارع سيد حسين بن سيد دلدار على نقوى لكنهوى ، معروف به سيّد العلماء ، يكى از اعلام تفسيرى شيعه در قرن سيزدهم هجرى از ديار هندوستان مىباشد . از اين مؤلّف مدافع تشيّع در هندوستان آثار قرآنى متعددى بجا مانده است ، كه به چند مورد از آنها اشاره مىشود .
1 . الامالى :
اين تفسير در يك مجلد به زبان عربى شامل بخشى از قرآن كريم است . مؤلّف محترم در اين كتاب به تفسير سورههاى فاتحه و بخشى از سوره بقره و سوره دهر و اخلاص ، و آيه 143 از سوره بقره
« وَ كَذلِكَ جَعَلْناكُمْ أُمَّةً وَسَطاً »
با بهرهگيرى از روايات و احاديث به تفسير پرداخته است . مرحوم شيخ آقا بزرگ تهرانى ، نوشته است ، اين تفسير داراى فوائد بسيارى است . نسخهء اين تفسير از مخطوطات كتابخانه آل نقوى در لكهنو موجود است . « 3 »
2 . تفسير « آيه كنتم خير امّة اخرجت للناس تأمرون بالمعروف و تنهون عن المنكر » :
اين تفسير پيرامون تبليغات و امر به معروف و نهى از منكر ، مىباشد . از آثار ديگر قرآنى او « تجويد القرآن » مىباشد . « 4 »
580 . مستطرفات المقال رشتى [ م حدود 1274 ق ]
مؤلّف آن ، شيخ محسن بن محمد رفيع بن محمد حسين رشتى اصفهانى ، يكى از اعيان تفسيرى قرن سيزدهم هجرى مىباشد . نام تفسير او « مستطرفات المقال فى تفسير سورة الزلزال » مىباشد ، كه تفسير مختصر و فشردهاى است ، كه در عين اختصار و وجازت حاوى نكات ادبى و عرفانى مىباشد ، و در هشت قسمت به تفسير آيات پرداخته است .
مؤلّف محترم ، اين تفسير را بنا به درخواست برخى از ارباب فضل و كمال نگاشته است .
* آغاز آن
« الحمد للّه ربّ العالمين . . . هذه الاوراق ترجمة سورة الزلزال نرسّمها بعد رسم ثلاث و عشرين و مائة رسائل و كتب . . . . »
* محل نگهدارى
اين رسالهء تفسيرى ، تحت كد 2659 ، به خط مؤلّف در فهرست نسخههاى خطى كتابخانه آية اللّه مرعشى ، در قم ، معرّفى شده و در آن كتابخانه نگهدارى مىشود . « 5 »
1 . فهرست كتابخانه ملى ، ج 1 ، ص 273 ، تحت شماره 1790 .
هامش
( 1 ) الذريعة ، ج 24 ، ص 53 ، كد معرفى 258 .
( 2 ) معجم مؤلفى الشيعة ، ص 20 .
( 3 ) ريحانة الأدب ، ج 6 ، ص 233 .
( 4 ) دائرةالمعارف تشيع ، ج 4 ، ص 554 به نقل از منابع :
الذريعة ، ج 2 ، ص 311 ؛ الفوائد الرضوية ، ص 135 ؛ الكرام البررة ، ج 1 ، ص 387 ؛ كشف الحجب ، ص 20 ؛ معجم الدراسات القرآنية ، ص 27 .
( 5 ) التراث العربى ج 5 ، ص 71 - 72 ؛ تراجم الرجال ج 1 ، ص 464 تا 466 كد معرفى 855 .