تخطي إلى المحتوى الرئيسي

طبقات مفسران شيعه ( فارسي ) — صفحة 721

مساهمون:

ص٧٢١
توجّه ائمّه دين بوده است . نوشته‌اند : مرحوم شيخ عبد اللّه ، « صاحب مقياس الانوار » ، كه خود از محقّقين و فقهاء رضوان اللّه عليهم است ، مىفرموده ، روزى وارد بر سيّد شبر شدم ، و از كثرت تأليفات او ، قلّت و كمى تأليفات خودم تعجّب كردم . سرّ آن را جويا شدم ، سيّد در جواب فرمود : اين موفقيّت از توجّه امام موسى بن جعفر ( ع ) ، است . شبى آن حضرت را در خواب ديدم قلمى به من داد ، و فرمود : بنويس ، پس از آن به تأليف موفّق شدم ، و هرچه از قلمم بيرون آمده از بركت آن قلم است . مرحوم محدّث قمى پس از آنكه اين خواب را از مرحوم حاجى نورى نقل مىكند ، مىفرمايد : « مطلب همان است ، كه سيّد فرموده است ، اين حقير ، هم هرگاه متوسّل به سادات و ائمّه دين مىشوم . توفيق زيادى در خود مىبينم ، و گاهى چنان بىتوفيق مىشوم ، كه ماهها مىگذرد ، موفق به يك جزوه نمىشوم ، ولى با توسّل ، توفيق مىيابم ، و هرچه از قلمم بيرون آمده ، از بركات ائمّه اطهار ( ع ) ، است . »

* تفاسير او

مرحوم سيد عبد اللّه شبر ، داراى چهار عنوان تفسير بوده ، كه به اسامى مختلف ، در كتاب الذريعة ، ذكر شده‌اند :

1 . صفوة التفاسير :

تفسير كبير ، موسوم به صفوة التفاسير ، كه مرحوم حاج آقا بزرگ تهرانى ، آن را در الذريعة ، در باب صاد آورده ، و مىنويسد ، اين تفسير داراى ( 62000 ) بيت است ، كه يكى از شاگردان سيّد بنام محمد بن مال اللّه ، در رسالهء خود به آن اشاره كرده است . اين تفسير ، در دو مجلّد بزرگ به زبان عربى و شيوهء روايى است ، كه مؤلّف به صورت مزجى قرآن كريم را تفسير نموده است ، و بيشتر جنبه‌ى روايتى دارد ، و به مباحث ديگر كمتر مىپردازد . صاحب روضات و الذريعة ، اين را به نام « التفسير الكبير » مىخوانند . سيد محمد مال اللّه ، يكى از شاگردان مؤلّف در شرح حال استاد خود مىنويسد ، اين تفسير در 62000 سطر ، است ، و البتّه غير از تفسير الجوهر الثمين است . مجلد اول از سورهء حمد تا سوره يوسف . و مجلد دوم از سوره رعد تا پايان قرآن كريم ، را دربردارد . نسخهء عصر مؤلف از مجلد دوم در كتابخانه آية اللّه مرعشى نجفى ، در قم تحت شماره 5268 ، موجود است .

2 . الجوهر الثمين فى تفسير القرآن المبين :

تفسير وسيط ، بنام « الجوهر الثمين فى تفسير القرآن المبين » ، كه در الذريعة ، آن را در باب ( ج ) ذكر كرده ، و مىنويسد : اين تفسير ، طبق آنچه كه يكى از شاگردان او بنام شيخ عبد النبى كاظمى در تكملهء نقد الرجال گفته است در دو جلد بزرگ است ، جلد اول آن تا سوره اسراء و جلد دوم آن از سوره اسراء تا آخر قرآن كريم ، است و بيش از 34000 بيت است . سپس صاحب الذريعة مىافزايد : « من نسخه خطّى آن را ، كه به خط خود سيّد بود ، نزد نوهء او سيد محمد بن علىّ بن الحسين بن مؤلّف ديده‌ام ، و جلد اول آن در 18 صفر 1239 ه . ق ، و جلد دوم آن در 19 ربيع اول 1239 ه . ق ، به اتمام رسيده است . »

3 . التفسير الوجيز :

تفسير الوجيز ، ( الصغير ) كه به همين نام در الذّريعة در باب واو ذكر شده است ، و داراى 18000 بيت است ، و مؤلّف ، آن را در چهارم جمادى اولى 1239 ه . ق ، به پايان برده است ، و آن كوچك‌ترين تفاسير سه‌گانه مؤلف است ، كه از دو تفسير الكبير و الوسيط او تلخيص گرديده است . و در يك مجلد به زبان عربى و شيوهء روايى مىباشد .