ظهر آن صورت خطّ مصنّف نقش است ، كه فراغت از آن ، روز جمعه 7 ربيع الاول سال 1118 ه . ق ، صورت پذيرفته است . » « 1 »
اين تفسير ، اخيرا از سوى دار القرآن الكريم ، با تحقيق و تتبّع فاضل محترم و معاصر ، آقاى شيخ مالك محمودى ، كه يكى از محقّقين سختكوش و ساعى حوزه علميّه مىباشند ، در سه جلد به چاپ رسيده است .
محقّق محترم ، در پيشگفتار خود ، در مقام معرّفى اين تفسير ، اين گونه مىنويسد : « اين كتاب ، يكى از آثار و تأليفات مهمّ و نامدار عالم جليل القدر ، محدّث بزرگوار ، مفسّر ارجمند ، علىّ بن حسين بن محى الدّين . . . عاملى مىباشد . وى ، از خاندان دانش و فضيلت بوده ، و اجدادش در جبل عامل در خدمت اسلام بودهاند . كثرت تأليفات و وفور آثار ارزندهاش ، بر بسيارى علم و فضيلت وى ، گواهى مىدهد . علّامهء بزرگوار ، مرحوم شيخ آقا بزرگ تهرانى ، در مقدّمهاى كه بنا به درخواست مرحوم دكتر عبد الرزّاق محى الدّين ، بر اين تفسير شريف ، نگاشته است ، دربارهء مؤلّف آن چنين مىنويسد :
« . . . تأليفات گرانقدر او ، نامش را زنده نگه داشته است ، و آثار بهجا مانده از وى ، دلالت بر فضل و دانش او دارد ، و مىرساند كه وى علّامهاى بوده است ، جامع ، معقول ، و منقول كه در تفسير ، حديث ، فقه ، اصول ، نحو ، منطق ، رياضى ، هيئت ، ادب و شعر ، زبردستى و مهارت بسيار داشته است . »
اين تفسير گرانمايه ، ساليان دراز به صورت خطّى در دست علما و بزرگان قرار داشته است ، تا اينكه ، يكى از نوادگان مؤلّف ، مرحوم دكتر عبد الرزّاق محى الدّين در سفرى به نجف اشرف ، به محضر مرحوم آية اللّه العظمى سيّد محسن حكيم ( ره ) مىرسد ، و آن مرجع بزرگوار از او مىخواهد ، كه به چاپ و نشر تفسير الوجيز اقدام نمايد . دكتر عبد الرزّاق محى الدّين مىپذيرد ، و شروع به كار مىكند ، و قسمت اوّل ( تا سورهء نحل ) را در سال 1953 ميلادى به چاپ مىرساند . ( بدون تحقيق ) .
پس از آن به عللى ، كه براى ما روشن نيست ، كار به پايان نمىرسد ، و بقيّه به صورت خطّى باقى مىماند .
در اينجا بايد گفته شود ، كه تأكيد آية اللّه العظمى سيّد محسن حكيم ( ره ) بر چاپ و نشر اين تفسير نفيس ، بيانگر آن است ، كه اين تفسير ، اثرى است ، پرارزش و سودمند .
* نسخهشناسى
پنج سال پيش دار القرآن الكريم بر آن شد ، كه اين تفسير شريف را از انزواى كتابهاى خطّى ، بيرون كشد ، و پس از تصحيح و تحقيق ، به دوستداران و علاقمندان علوم قرآن تقديم نمايد . پس از مشورت با بزرگان و صاحبنظران ، نخست نسخههاى خطّى تفسير ، شناسايى و از آنها عكس تهيّه گرديد . كه عبارتند از :
الف : نسخهء كتابخانهء آية اللّه العظمى مرعشى ( ره ) در قم ، به شمارهء 6499 ، به قطع رقعى ، داراى 204 ورقه كه در تفسير ، با رمز « أ » ، مشخّص گرديده است .
ب : نسخهء آستان قدس رضوى ، كه داراى 464 ورقه است ، و در تفسير ، با رمز « ب » ، مشخّص گرديده است .
ج : نسخهء كتابخانهء حضرت آية اللّه العظمى گلپايگانى ( ره ) ، داراى 736 صفحه ، كه پايان تأليف
هامش
( 1 ) الذّريعة ج 25 ، ص 44 ، كد معرّفى 224 .