2 . رسالهاى در تفسير توحيد ، آنچنانكه در الذّريعة ، ج 4 ، كد 1438 آمده است . » « 1 »
* ديگر تأليفات او
او علاوه بر تفاسير فوق ، آثار تأليفى ديگرى هم دارد :
اسرار الصّلاة ، التّقويم الشّرعى ، حجّية حكم الحاكم في هلال شهر رمضان ، ذريعة النّجاح ، كشف النّقاب ، روادع النّفوس . « 2 »
صاحب ريحانة الأدب در معرّفى بيشتر او مىنويسد : « امير محمّد صالح ، از اكبر فقهاء و مجتهدين بود . نخست از شاگردان ملّا ميرزا شيروانى ، و بعد از وفات او ، حاضر درس دائى و پدرزنش ، ملّا محمّد باقر مجلسى گرديد ، و مورد تكريم و احترامات وى شد . بعد از وفات مجلسى ( 1111 ه . ق ) ، امامت جمعه و رياست علميّهء دينيّه با وجود آنهمه افاضل و اعيان علماء كه در اصفهان بودند ، به دو منتهى گرديد .
وى در سال 1116 ه . ق ، يا 1126 در پنجاه و هشتسالگى ، يا شصت و هشتسالگى از دنيا رفت . »
وى ضمن شمردن تأليفات او ، از تفسير سورهء فاتحه و تفسير توحيد نيز ، نام مىبرد . « 3 »
442 . تفسير كاخكى [ زنده در ، 1127 ه . ق ]
مؤلّف آن ، شمس الدّين محمّد بن محمّد تقى بن شمس الدّين محمّد كاخكى ، يكى از اعيان تفسيرى قرن دوازدهم هجرى مىباشد .
تعليق القرآن ، تفسيرى است ، كه براساس روايات اماميّه ، گرفتهشده از بحار الأنوار ، حقّ اليقين مجلسى و ديگر نگاشتههاى شيعه ، نوشته شده است ، و در سال 1127 ه . ق ، به پايان آمده است .
اين تفسير ، به قلم نويسنده ، در فهرست كتابخانهء آية اللّه مرعشى ( ره ) ، ص 362 ، معرّفى شده است . « 4 »
صاحب طبقات اعلام الشّيعة ، دربارهء او مىنويسد : « او تفسير قرآن كريم به زبان فارسى دارد ، كه در تاريخ 12 ربيع الاول به سال 1127 ه . ق ، از تأليف آن فراغت يافته است ، و در آن تفسير ، كرامتى از مولى على ( ع ) ، نقل نموده است ، كه در تاريخ 1115 ه . ق ، به خود او رخ داده است ، و در تراجم الرّجال ، ص 159 ، آن را نقل نموده است . » « 5 »
صاحب تراجم الرّجال نيز ، در مقام معرّفى وى مىنويسد : « او عالم متوطّن در نجف اشرف بوده است ، و كرامتى را از امام علىّ بن ابى طالب ( ع ) ، در سال 1115 ه . ق ، نقل نموده است . وى عنايت خاصّى نسبت به تفسير قرآن مجيد ، داشته است . از تأليفات وى ، تفسير قرآن كريم ، به زبان فارسى است ، كه در 12 ربيع الاول سال 1127 ه . ق ، به پايان برده است . » « 6 »
443 . تفسير زاهدى گيلانى [ م 1127 ه . ق ]
مؤلّف آن ، شيخ ابو طالب بن عبد اللّه بن عطاء اللّه زاهدى گيلانى اصفهانى ، يكى از اعيان تفسيرى قرن دوازدهم هجرى مىباشد . او برادر شيخ ابراهيم بن عبد اللّه زاهدى گيلانى ، مىباشد ، كه معرّفى او ، تحت شمارهء 431 ، در همين كتاب گذشت .
مولد و منشأ وى ، لاهيجان از بلاد گيلان ،
هامش
( 1 ) طبقات اعلام الشّيعة ص 368 .
( 2 ) معجم مؤلّفي الشّيعة ، ص 161 ؛ وى از : الذّريعة ، 2 / 48 و 4 / 397 و 6 / 272 و 10 / 32 و 11 / 41 ، 160 ، 256 ، 309 و 13 / 209 و 18 / 65 و 25 / 239 نقل نموده است ، كه اسامى تأليفات او در آن مجلّدات معرّفى شدهاند .
( 3 ) ريحانة الأدب ج 2 ، ص 102 .
( 4 ) ادبيّات فارسى بر مبناى استورى ، ص 203 .
( 5 ) طبقات اعلام الشيعة ص 352 .
( 6 ) تراجم الرّجال ، ج 2 ، ص 552 ، كد معرّفى 1029 ، چاپ كتابخانهء آية اللّه مرعشى ، 1414 .