6 . نجاح الطّالب على مختصر ابن الحاجب . « 1 »
408 . تحفة الخواصّ عبد الواسع علفى [ م 1108 ه . ق ]
مؤلّف آن ، عالم وارسته ، مرحوم قاضى عبد الواسع بن عبد الرّحمن علفى يمنى يكى از اعلام زيدى قرن دوازدهم هجرى مىباشد .
اين تفسير شريف ، پيرامون سورهء مباركهء اخلاص مىباشد ، و فراغت از آن در سال 1086 ه . ق در شهر « غراس » ، يمن رخ داده است .
سرآغاز آن : « بسم اللّه الرّحمن الرّحيم . . . و بعد فيقول العبد الفقير . . . و لمّا بلغت القراءة . . . . »
مركز نگهدارى آن ، مكتبة الجامع الكبير يمن ، ( 43 ) ، مىباشد . « 2 »
از ديگر آثار او : خطب السّنة - الوعظ النافع بما انشأه عبد الواسع مىباشد . « 3 »
به نظر مىرسد ، با توجّه به مقام قضاوت و امارت ، نماز جمعه و خطابه نيز داشته است ، چون نوع تأليفات او پيرامون مسائل خطابى ، يا مسائل اعتقادى و اخلاقى مىباشد .
409 . تفسير مولى سليمان جرجى [ م 1110 ه . ق ]
مؤلّف آن ، مولى سليمان جرجى ، يكى از اعيان تفسيرى اوايل قرن دوازدهم هجرى مىباشد .
مرحوم حاج آقا بزرگ تهرانى ، ضمن بردن نام تفسير او ، گويد : « او از فيض كاشانى مطلبى را نقل مىكند و قطعهاى از تفسير او كه پيرامون آية الكرسى مىباشد ، در كتابخانهء آستان قدس رضوى مشهد ، موجود است ، كه در 40 ورقه قرار دارد ، و آنچنانكه در فهرست آن آمده است ، اين قطعه در سال 1145 ه . ق ، وقف آستان شده است . » « 4 »
آقاى دكتر شفيعى ، اين تفسير را در عداد تفاسير قرن يازدهم هجرى آورده است ، و گفتار حاج آقا بزرگ تهرانى را ترجمه مىكند ، و مىگويد : « مفسّر آن ، متأخّرتر از عصر محقّق فيض كاشانى بوده است ، چون او در تفسير خود ، از فيض كاشانى و علّامهء مجلسى نقل مطلب مىنمايد . » « 5 »
صاحب الكواكب المنتشره ، تاريخ وفات او را در سال 1110 ه . ق ، تعيين مىنمايد ، و مىافزايد :
« مفسّر محترم در آن نوشتهها ، از مجلسى دوّم و محقّق فيض كاشانى ( متوفّى 1091 ه . ق ) ، روايت مىنمايد . » « 6 »
410 . تفسير مولى محمد حسين نورى [ م 1110 ه . ق ]
مؤلّف آن مولى محمّد حسين بن يحيى النّورى از شاگردان علّامه مجلسى ، و يكى از اعلام قرن 11 و 12 هجرى مىباشد . وى كسى است ، كه بخش چهارم از جلد هيجدهم بحار الأنوار را كه در ارتباط با انواع نمازها است ، تلخيص نموده . شرح حال او در نجوم السّماء ، ص 217 و در الفيض القدسى ، ص 102 ، بحار الأنوار ، ج 102 ، آمده است .
تأليفاتى دارد :
1 . صلاة المسافر ، ( الذّريعة ، ج 22 ، ص 207 ، كد معرّفى 6717 ) .
2 . شرح اصول كافى ، كه شرح متوسّطى است با خطّ خود وى ، در كتابخانهء شهيد قاضى طباطبائى در تبريز يافت مىشود . ( الذّريعة ، ج 6 ، ص 992 ،
هامش
( 1 ) مؤلّفات الزيديّة ج 3 ، ص 213 .
( 2 ) مؤلّفات الزيديّة ج 1 ، ص 263 .
( 3 ) مؤلّفات الزيديّة ج 3 ، ص 223 و 224 .
( 4 ) الذّريعة ج 4 ، ص 269 ، كد معرّفى 1248 .
( 5 ) مفسّران شيعه ، تأليف دكتر محمّد شفيعى ، چاپ 1349 ه . ش ، ص 164 .
( 6 ) الكواكب المنتشره ص 319 ، چاپ دانشگاه ، 1414 ه . ق .