علمى و كتابخانههاى جهان وجود دارد كه به چند مورد اشاره مىشود :
1 . نسخهء تصحيحشده ، در كتابخانهء آصفيّهء حيدرآباد دكن ، تحت شمارهء 457 ، به خطّ حاج محمّد هروى ، كه در سال 953 ، تحرير يافته است ، و در ، ج 1 ، ص 381 ، فهرست آن كتابخانه معرّفى شده است .
2 . نسخهء ديگر ، در كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى تحت شمارهء 3868 ، موجود است ، كه تاريخ تحرير آن 977 ه . ق بوده ، و تعليقاتى نيز از خطّ مؤلّف در آن آمده است كه در فهرست كتابخانه 10 رقم چهارم ، ص 1900 ، معرّفى شده است .
3 . نسخهء ديگر ، از اين تفسير در كتابخانهء آستان قدس رضوى تحت شمارهء 1417 ، موجود است كه به خطّ غياث الدّين محمّد بن شاه مرتضى در تاريخ 29 رمضان سال 988 ، تحرير يافته است و در فهرست آن ج 1 ، ص 571 ، معرّفى شده است . « 1 »
241 . الطّريقة الواضحة احمد شرجى [ م 893 ه . ق ]
مؤلّف آن ، احمد بن عبد اللّطيف شرجى ، يكى از اعلام زيد در قرن نهم مىباشد . « 2 » ظاهر امر اين است ، كه تنها تأليف اين عالم بزرگوار ، همين كتاب تفسير بوده باشد . صاحب معجم المؤلّفين ، تحت عنوان فوق ( احمد بن عبد اللّطيف ) ، شرح حال فردى را به همين نام مىبرد ، و تاريخ وفات او را 735 ه . ق ، مىنگارد و او را به عنوان حنفى ، معرّفى مىكند ، و از تأليفات او : « الفوائد فى الصّلات و العوائد » و « الجواب الشّافي فى الرّد على المبتدع الجانى فى الرّد على الزّيديّة ) ، نام مىبرد و تفصيل شرح حال او را به ايضاح المكنون ج 1 ، ص 371 ، حواله مىدهد . « 3 » پيداست ، اين فرد ، با آنكه از مؤلّفات الزيديّة آوردهايم ، بيش از يك قرن فاصله دارد و نمىتواند يكى بوده باشد ، فقط تشابه اسمى مىتوانند داشته باشند . در پىگيرى و بررسى ، در الأعلام زركلى ، اثرى از اين فرد نيافتيم . در ايضاح المكنون ، آمده است : « الطّريقة الواضحة الى اسرار الفاتحة ، در مورد تفسير مىباشد ، كه در يك مجلّد قرار دارد . » ولى مؤلّف آن ، ذكر نشده است . « 4 »
242 . تفسير كفعمى [ زنده در 895 ق ]
مؤلّف محترم آن ، علّامه شيخ تقىّ الدّين ابراهيم بن على كفعمى ، يكى از اعلام و بزرگان قرن نهم هجرى مىباشد . كتاب « المقام الأسنى في تفسير الاسماء الحسنى » دربرگيرندهء شرح و تفسير قرآنى ، حديثى ، عرفانى ، لغوى و ادبى اسماء اللّه الحسني ، است كه با سلاست عبارت و متانت جملات ادا شده است .
اين كتاب را ، دانشمند محترم شيخ فارس حسّون ، مورد تحقيق و نظارت فنّى ، قرار داده است . چاپ تصويرى آن ، توسّط مؤسّسهء قائم آل محمّد ( عج ) قم ، انجام پذيرفته است ، پس از آنكه ، مؤلّف ، فهرستهاى فنّى و تخصّصى بر آن افزودهاند . « 5 »
* گفتار صاحب معجم رجال الحديث
مرحوم آية اللّه العظمى ، سيد ابو القاسم خويى ، در مقام معرّفى او ، سخن شيخ حرّ عاملى را از امل الآمل در مورد او مىآورد و مىنويسد : « شيخ تقىّ الدّين ابراهيم بن علىّ بن حسن بن محمّد بن صالح عاملى ، زادگاهش ، « كفعم » ، محل زندگيش ، « لويز » ، از
هامش
( 1 ) مستدرك الوسائل ج 3 ، ص 405 - اعيان الشّيعة ، 5 ، ص 243 ؛ مرآة الكتاب ، ج 2 ، ص 5 ؛ الذّريعة ج 1 ، ص 42 و ج 21 ، ص 181 و 412 .
( 2 ) مؤلّفات الزيديّة ج 2 ، ص 248 .
( 3 ) معجم المؤلّفين ج 1 ، ص 282 .
( 4 ) ايضاح المكنون ج 2 ، ص 86 ، چاپ دار الفكر دمشق 1982 م .
( 5 ) مجلّهء تراثنا شمارهء 1 ، سال 7 ، ص 231 .