كيستى ؟ گفتم از اهل كوفه . فرمود : از كىها هستى گفتم از جعفىها .
فرمود : براى چه آمدىاى ؟ گفتم : جهت تحصيل علم فرمود از كى ؟ گفتم از جنابعالى فرمود : پس اگر كسى از شما پرسيد از كجا هستى ؟ بگو اهل مدينه هستم ، گفتم : قبل از هر چيز از اين مسئله مىپرسم آيا خود اين پاسخ دروغ نيست ؟ فرمودند : نه چون هر فردى كه در شهرى زندگى مىكند او اهل مدينه است با آنكه آن شهر خارج گردد امام ( ع ) به من كتابى مرحمت فرمودند و گفتند اگر تو اين كتاب را حديث نمائى تا روزى كه بنى اميه به هلاكت رسند پس بر تو باد لعنت من و آباء و اجدادم و اگر پس از هلاكت آنان افشاء ننمودى پس لعن من و پدرانم بر تو باد ! سپس نوشتهء ديگرى دادند و فرمودند اين نوشته را بگير و نگه دار ! و چيزى از آن بازگو منما و اگر بازگو نمودى ( طبعا در ايام بنى اميّه ) پس لعن من و آباء و نياكانم بر تو باد ! « 1 »
18 . عاصم بن بهدله [ م 128 ه . ق ]
او عاصم بن ابى النّجود ابو بكر اسدى كوفى از مفسّران و قاريان معروف قرن دوّم مىباشد .
او پيش عبد الرّحمن سلمى و زرّ بن جيش ، كسب معارف نموده است .
ابو بكر بن عيّاش گويد : « عاصم به من فرمود :
« هرچه دارم از ابو عبد الرحمن سلمى است و از پيش او مىآمدم و به « زرّ » عرضه مىكردم » .
حفص مىگويد : « عاصم به من فرمود قرائتى كه من به تو عرضه كردم همان قرائتى است كه من بر عبد الرحمن سلمى خواندهام و او از على ( ع ) فرا گرفته است ، و آنچه بر ابا بكر بن عيّاش ارائه كردهام همان قرائتى است كه بر زرّ بن حبيش عرضه كردهام و آن ، از طريق ابن مسعود به من رسيده است » . « 2 »
صاحب معجم رجال الحديث شرح حال او را آورده است و مىفرمايد :
« ابى النجود عاصم بن بهدله كوفى يكى از قرّاء هفتگانه مىباشد قرائت او از طريق حفص ، معروف و مشهور مىباشد و هرچه ما از مصاحف قديم و جديد ديدهام رسم الخطّ خود را براساس قرائت عاصم ترسيم نموده است . »
حفص مىگويد : « عاصم به من گفتند هر قرائتى كه تاكنون به تو قرائت نمودهام همان قرائتى است كه بر سلمى ، عرضه نمودهام و او از على ( ع ) روايت كرده است و هرآنچه بر ابو بكر بن عيّاش قرائت نمودهام همان قرائتى است كه بر زرّ فرزند حبيش عرضه نمودهام و آن ، از ابن مسعود مىباشد . » « 3 »
* صاحب ريحانة الأدب مىنويسد
« اصل مصاحف كه نوعا اصل معمولى در كتابت است موافق قرائت عاصم نوشته شده است و قراءات هريك از قرّاء ديگر را ، با تعيين اسم قارى آن با خطّ سرخ در حواشى مىنوشتند . »
قاضى نور اللّه شوشترى صاحب مجالس المؤمنين و سيّد حسن صدر به شيعه بودن او تصريح نمودهاند « 4 » .
زركلى صاحب الأعلام در مورد او گويد : « عاصم القارى . . . 127 ه ( . . . 745 م ) ابو بكر عاصم بن ابى النجود بهدلهء كوفى اسدى يكى از قاريان هفتگانه از تابعان و از اهل كوفه است و درگذشت او نيز در كوفه بوده است او موثّق در قرائت و راستگو در حديث بوده ، گفتهاند اسم پدرش عبيد و نام مادرش
هامش
( 1 ) قاموس الرجال ج 2 ، ص 534 .
( 2 ) رجال نجاشى .
( 3 ) معجم رجال الحديث ج 9 ص 178 و 179 تحت رقم 6047 و طبقات القراء ج 1 ص 348 .
( 4 ) ريحانة الأدب ج 4 ، ص 436 .