پيشروان تفسيرى قرآن مجيد به شمار آمده است ابو الخير او را در شمار نخستين طبقه از مفسّران قرآن ، نام برده است » .
سيوطى در الإتقان او را از مفسّران صحابى پيامبر اسلام ( ص ) نام برده است » .
او يكى از دوستداران و شيعيان على ( ع ) مىباشد .
« فضل بن شاذان » مىگويد : جابر بن عبد اللّه انصارى از پيشروانى است كه به امامت على ( ع ) بازگشتهاند و ابن عقده گويد كه او منقطع نسبت به اهل بيت ( ع ) مىباشد او صريحا از على ( ع ) به عنوان « خير البشر » تعبير آورده است و گويد ما در عهد رسول خدا ( ص ) منافقان را با دشمنى على ( ع ) مىشناختيم ، او كسى است كه صحيفه فاطمه ( ع ) را كه در آن تصريح به امامت دوازده پيشواى معصوم ( ع ) شده است ، روايت نموده است ، او نخستين فردى است كه به زيارت قبر پاك ابا عبد اللّه الحسين ( ع ) عزيمت كرده است و در همان سال شهادت امام ( ع ) در روز بيستم صفر به كربلا رسيده است . « 1 »
* نمونه تفسيرى او
اخرج ابو شريح عن سعيد بن جبير انّه سئل عن قوله تعالى : « و حنانا من لدنّا ، فقال سألت عنها ، عن ابن عبّاس ، فلم فيها شبعا و اخرج من طريق عكرمه عن ابى عباس قال :
لا إله إلّا اللّه ما ادرى ما ضانا الإتقان ، ج 1 ، ص 245 .
5 . أبىّ بن كعب [ ت : 32 ]
او سيّد و آقاى قرّاء و مفسّرين صحابى است ، ابو الخير او را در عداد طبقهء نخست از مفسّران نام برده است . جلال الدّين سيوطى و ديگران او را به شمار صحابهء عالىمقام رسول خدا ( ص ) به شمار آوردهاند . او يكى از آن دوازده نفرى است كه حمايت خود را از على ( ع ) اعلام نمودهاند . امام صادق ( ع ) مىفرمايد : « ما براساس قرائت أبىّ ، قرائت مىنمائيم » اين سخن را كلينى ، صدوق ، شيخ طوسى ، و علّامه حلّى نقل كردهاند و اين سخن به جلالت شأن و مقام او دلالت روشنى دارد . « 2 »
6 . ابو الدّرداء [ م 32 ه ق ]
عويمر بن عامر خزرجى انصارى يكى از اصحاب جليل القدر رسول الله ( ص ) مىباشد او مكّنى به ابو الدّرداء مىباشد . وى در سال دوم هجرت در روز بدر اسلام آورد آنگاه در اثر حمارست و ملازمت مقام شامخ رسالت يكى از فضلاء ، فقها و حكماى اصحاب گرديد او در روز أحد حضور مؤثّرى داشت و امتحان خوبى از خود نشان داد و روايت شده است كه پيامبر خدا ( ص ) در حقّ او فرمود : « چه شجاع خوبى است عويمر او حكيم اين امّت است ، او در ايّام حكومت عمر ، قضاوت دمشق را پذيرفت از اصحاب رسول خدا ( ص ) جز ابو الدّرداء و بلال بن رباح ( م 20 ه . ق ) كس ديگر نازل شام نشده است . جمعى از اكابر تابعين از مكتب تفسيرى او فارغ التحصيل گشتهاند كه از آنهاست : سعيد بن مسيّب ، علقمة بن قيس ، سويد بن غفله ، جبير بن نفير ، زيد بن وهب ، ابو ادريس خولائى و جمعى ديگر .
او يكى از ثابت قهرمان در ولاء و دوستى اهل بيت رسالت ( ص ) بود و هرگز از اين سنگر متزلزل نگشته است .
هامش
( 1 ) تأسيس الشيعة ص 323 .
( 2 ) تأسيس الشيعة لعلوم الإسلام ، ص 324 .