بىنياز است هرگز نيازمند نمىگردد ، او عزيز و قادر است هرگز ذليل و خوار نمىگردد او عالم و دانا است هرگز جاهل و نادان نمىشود ، او عادلى است هرگز جور و جفا نمىكند ، او بخشندهاى است هرگز بخل و امساك نمىورزد ، او وجودى است هرگز عقول و انديشهها نمىتوانند او را به اندازه درآورند و اوهام و خيالات بر او واقع نمىگردد ، اماكن و اقطار بر او احاطه نمىكند و مكانى او را در بر نمىگيرد ، ديدهها او را درك نمىكنند او لطيف و خبير است او همانند و نظير ندارد او شنوا و بينا است . « هيچ رازى سه كس باهم نگويند جز آنكه خدا چهارمين آنان ؛ و نه پنج كس جز آنكه خدا ششمين آنان ؛ نه كمتر از آن و نه بيشتر جز اينكه هركجا كه باشند او با آنها است . » « 1 »
او نخستين است و چيزى پيش از او نبوده است او آخرين است چيز ديگرى بعد از او نخواهد بود او قديمى است و جز او مخلوق و تازه پديد آمده است خداوند متعال خيلى بالاتر و والاتر از صفات آفريدههاست . » « 2 »
7 . پيرامون تجديد بناى كعبه :
در تفسير عيّاشى آورده است هنگامى كه مهدى عباسى مىخواست كعبه را تجديد بنا كند خانهاى در محوطه كعبه قرار داشت از صاحب آن خواستند كه بفروشد او امتناع ورزيد از فقها مسئلهاش را پرسيدند پاسخ دادند نمىتوان جاى غصبى را وارد حرم ساخت . علىّ بن يقطين به مهدى عبّاسى گفت اگر از موسى بن جعفر ( ع ) استفتاء مىنمودى حقيقت امر را مىگفتند مهدى به والى مدينه نوشت كه از موسى بن جعفر ( ع ) در مورد آن خانه پرسشى نمايد فرماندار مدينه پاسخ قطعى مسئله را از امام درخواست نمود .
امام ( ع ) در پاسخ نوشتند : بسم اللّه الرحمن الرحيم ، ان كانت الكعبة هى النازلة بالنّاس فالنّاس اولى بفنائها و ان كان النّاس هم النّازلون بفناء الكعبة فالكعبة اولى بفنائها » « 3 » به نام خداوند بخشنده و بخشايشگر اگر كعبه به آستان مردم وارد شده است پس مردم اولى به تصرّف در ملك خويش هستند و اگر اين مردم هستند كه به آستان كعبه نازل گشتهاند ، پس كعبه به آستان خويشتن اولىتر مىباشد . »
هنگامى كه نامه به دست مهدى رسيد آن را وسيلهى دستور تخريب خانهها قرار داد صاحبان خانه به سراغ امام آمدند و از وى درخواست نمودند نامهاى به مهدى در مورد قيمت خانهها بنويسند .
امام ( ع ) نامهاى به مهدى نگاشتند تا عطاى بيشترى در مورد زمين خانه به آنان بپردازد به حدّى كه راضى و خشنود كند .
در ذيل همين نامه آمده است كه ابو جعفر خواست از اهل مكه جهت توسعهء مسجد خانهها و منازل نزديك بيت اللّه الحرام را بخرد آنان امتناع ورزيدند او ( منصور ) به سراغ امام صادق ( ع ) آمد و جريان را گفت امام ( ع ) فرمود :
اين موضوع شما را خيلى ناراحت نكند حجّت و دليل تو بر آنان بسيار روشن است او پرسيد چگونه استدلال كنم ؟ امام فرمود : با كتاب خدا جايى كه مىفرمايد :
« إنّ اوّل بيت وضع للنّاس للّذى بمكّة » « 4 » اگر آنان قبل از تأسيس بيت اللّه الحرام به آن منطقه آمدهاند ، خانه احداث كردهاند خانهها مال آنها است و اگر بيت اللّه الحرام قديمىتر از ورود آنها مىباشد و آنان وارد آن
هامش
( 1 ) سوره مجادله آيه 7 .
( 2 ) التوحيد صدوق ص 77 به نقل از أئمتنا ص 51 و 52 .
( 3 ) معادن الحكمة ج 2 ، ص 136 - 137 .
( 4 ) آل عمران آيه 96 .