خدا ( ص ) چنين گويد :
« قال ان النّبى لم يورّث من لم يهاجر و لا اثبت له حتّى يهاجر فقال ما حجتك فيه ، فقال قول اللّه عزّ و جل :
وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ لَمْ يُهاجِرُوا ما لَكُمْ مِنْ وَلايَتِهِمْ مِنْ شَيْءٍ حَتَّى يُهاجِرُوا
« 1 » و انّ العبّاس لم يهاجر .
قال لم جوّزتم للعامّة و الخاصّة ان ينسبوكم الى رسول اللّه ( ص ) و يقولون لكم : يا بنى رسول اللّه و انتم بنو علىّ ، و انّما ينسب المرء الى ابيه و فاطمة ( ع ) انّما هى وعاء و النبىّ جدّكم من قبل امّكم ، فقال لو انّ النّبى نشر فخطب اليك كريمتك هل كنت تجيبه ؟
فقال سبحان اللّه ! و لم لا اجيبه بل أفخر على العرب و العجم و قريش بذلك ، فقال له احسنت فقال : لكنّه لا يخطب الىّ و لا ازوّجه كريمتى منه قطّ فقال لم ؟ قال لأنّه ولّدنى و لم يولّدك .
فقال : كيف قلتم انّا ذريّته و النبى لم يعقّب و إنّما العقب للذكر لا الأنثى و انتم ولد البيت فقال :
وَ مِنْ ذُرِّيَّتِهِ داوُدَ وَ سُلَيْمانَ وَ أَيُّوبَ وَ يُوسُفَ وَ مُوسى وَ هارُونَ وَ كَذلِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ وَ زَكَرِيَّا وَ يَحْيى وَ عِيسى وَ إِلْياسَ
قال من ابو عيسى ؟
قال ليس له أب فقلت انّما ألحقه اللّه بذرارى الأنبياء من طريق مريم ( ع ) و كذلك ألحقنا بذرارى رسول اللّه ، من قبل أمّنا فاطمة ( ع ) . » « 2 »
امام موسى بن جعفر ( ع ) در اين مورد كه چرا عبّاس جدّ بزرگ عباسيان نتوانست از پيامبر اسلام ( ص ) ارث ببرد و هيچ ولايت و سرپرستى نداشت چه دليلى داريد ؟
امام ( ع ) در پاسخ ، در مورد عدم توارث عباس به آيه شريفهاى استناد جستند كه مىفرمايد : « آنان كه ايمان آوردهاند ولى هجرت به مدينه انجام ندادند تا هجرت ننمايند درباره ولايت و سرپرستى آنان ، هيچ تعهّدى ندارى » عبّاس نيز از افرادى بود كه هجرت ننموده بود .
هارون گفت : شما به چه عنوان به خواصّ و عوام اجازه دادهايد كه شما را به رسول خدا ( ص ) نسبت دهند و شما را به عنوان فرزندان رسول ( ص ) بخوانند در صورتى كه شما فرزندان على ( ع ) هستيد و افراد به پدر نسبت داده مىشوند نه به مادر چون مادر حكم ظرف ولادت را دارد و رسول خدا ( ص ) جدّ و نياى بزرگ شما از ناحيه مادر است نه آنكه پدر شما بوده باشد .
امام ( ع ) در پاسخ فرمودند :
من اكنون سؤالى از شما دارم و آن اينست اگر پيامبر اسلام سر از قبر بردارد و از دختر شما خواستگارى نمايد آيا شرعا مىتوانيد درخواست او را بپذيريد يا نه ؟
هارون ! سبحان اللّه ! چرا نپذيرم بلكه با پذيرفتن آن بر عرب و عجم و قريش و غيره نيز افتخار و مباهات مىنمايم كه چنين دامادى پيدا كردهام .
امام ( ع ) بسيار خوب . شما مىتوانيد دختر خود را به ازدواج او درآوريد ولى من شرعا چنين اجازه و رخصتى را ندارم چون او پدر و والد من است نه پدر و والد تو .
هارون : شما مىگوئيد ما از نسل و ذريّهى رسول خدائيم در صورتى كه پيامبر اسلام ذريّه و نسلى نداشته است و پس از خود فرزند ذكورى باقى نگذاشته است نسل و ذريّه از پسر است نه از دختر ، شما كه فرزند دخترى او ، هستيد نه پسرى .
امام ( ع ) آيه شريفه
وَ مِنْ ذُرِّيَّتِهِ داوُدَ وَ سُلَيْمانَ وَ أَيُّوبَ وَ يُوسُفَ وَ مُوسى وَ هارُونَ
را
هامش
( 1 ) انعام آيه 84 .
( 2 ) معادن الحكمة ج 2 ، ص 144 - 146 .