امام موسى بن جعفر ( ع ) و تفسير قرآن
امام هفتم ، با كلمات حكمتآميز و بيانات منطقى و عقلى بسيار آموزنده اشتهار دارد سخن معروفى از آن بزرگوار نقل شده است كه مىتوان رأس حكمت شمرد جايى كه به هشام يكى از ياران صميمى خود مىفرمايد :
« لو كان فى يدك جوزة و قال النّاس : لؤلؤة ، ما كان ينفعك و أنت تعلم أنّها جوزة ، و لو كان فى يدك لؤلؤة و قال النّاس انّها جوزه ، ما كان يضرّك و أنت تعلم أنّها لؤلؤة . » « 1 »
اگر گردوى در دستت بوده باشد و عموم مردم بگويند لؤلؤ است سودى به حال تو نخواهد داشت در صورتى كه تو خود مىدانى آن گردو است و اگر لؤلوئى در دستت باشد و همهء مردم بگويند :
« گردو » است باز زيانى به حال تو نخواهد داشت در صورتى كه مىدانى لؤلؤ است » . هماكنون چند مورد از تفاسير آيات آن بزرگوار را مىآوريم :
1 . بشارت به صاحبان عقل و انديشه :
قال ( ع ) فى وصيّة مفصّلة لهشام :
« انّ اللّه تبارك و تعالى بشّر اهل العقل و الفهم فى كتابه : فقال : فبشّر عبادى
الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ
أَحْسَنَهُ ، أُولئِكَ الَّذِينَ هَداهُمُ اللَّهُ وَ أُولئِكَ هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِ
. « 2 »
امام موسى بن جعفر ( ع ) در طليعه وصيتنامه مفصّلى كه به يكى از ياران خود به نام هشام دارد چنين مىفرمايد : خداوند متعال به صاحبان انديشه و خرد در قرآن كريم بشارت داده است و فرموده است : « بشارت بده به بندگان من ، آنان كه گفتار را مىشنوند پس از بهترين آنها پيروى و تبعيّت مىكنند آنان صاحبان خرد و انديشه هستند . »
2 . در برخورد با هارون الرشيد :
امام موسى بن جعفر ( ع ) همواره برخورد فكرى و سياسى با هارون الرشيد داشت به حدّى كه جان عزيز خود را نيز در اين راه فدا و تقديم حقيقت نمود امام ( ع ) در يكى از اين برخوردها با هارون گفتگوئى دارد كه در آن جلسه بيشترين استناد امام به آيات و كلمات نورانى قرآن مجيد بوده است ما فرازى از آن سخنان را در زير مىآوريم .
امام ( ع ) در مورد عدم توارث عبّاس از پيامبر
هامش
( 1 ) تحف العقول ص 386 چاپ نصرتى قم .
( 2 ) انفال آيه 72 .