برمىخاست بهترين لباسهاى خود را مىپوشيد در مورد فلسفه و انگيزهء اين عمل پرسيدند در پاسخ فرمودند : خداوند زيبا و جميل است پس براى خدا ، خودم را زيبا مىسازم سپس آيهء شريفه را تلاوت نمود كه ترجمهاش آنست : اى فرزندان آدم ، خود را به هنگام عبادت و سجده بيارائيد . »
10 . حسنهى دنيا و آخرت :
« فى تفسير قوله تعالى : ( ربّنا آتنا فى الدّنيا حسنة و فى الآخرة حسنة ) قال : هى العلم و العبادة فى الدّنيا ، و الجنّة فى الآخرة » .
امام ( ع ) در تفسير آيه فوق فرمودند : منظور از حسنهء دنيا ، علم و عبادت ، و مقصود از حسنهء آخرت بهشت و جنّت مىباشد . »
11 . احسان و تحيّت بهتر :
امام كنيزى داشت كه دستهگلى به حضور او تقديم نمود امام در مقابل اين عمل فرمودند : تو در راه خدا آزاد هستى ، در مورد اين واكنش از او پرسيدند امام در پاسخ فرمودند : خداوند ما را چنين تأديب نموده است و فرموده است :
« هنگامى كه مورد تحيّت قرار گرفتيد پس با بهترين صورت آن را پاسخ دهيد . بهترين پاسخ عمل او ، آزاد ساختن او بود . »
12 . تفسير عملى امام ( ع ) :
در پايان اين بخش حديثى نقل مىشود درست است كه جنبه ظاهرى قرآنى ندارد ولى تفسير عملى روشنى از مفاهيم و حقايق عاليه قرآن مجيد را دربردارد و نشانگر كمال عمل و تقيّد آن معصوم بزرگوار به رهنمودها و اهداف قرآن كريم است . كه عين حديث از كتاب « مستدرك الوسائل » آورده مىشود تا يادآور بخشى از حقوق فراموششدهء اين امام مظلوم نسبت به مسلمين و دوستداران خويش باشد .
احمد بن فهد در كتاب « عدّة الداعى » از ابن عبّاس روايت نموده است كه همراه حسن بن على در مسجد الحرام بودم او معتكف ، و در حال انجام طواف بود ( در اعتكاف روز دوّم و سوم جز براى امور ضرورى نمىتوان اعتكاف را بههم زد و از مسجد خارج شد ) كه فردى از شيعيان و دوستداران به او رسيد و عرض كرد من به فلان شخص بدهكارى دارم اگر امكان پرداخت آن از سوى جنابعالى ميسور مىشد بسيار بجا بود . امام ( ع ) در پاسخ فرمودند قسم به صاحب اين بنا پيش من چيزى باقى نمانده است كه توان پرداخت داشته باشم آن شخص عرض كرد پس اگر بتوانيد از او مهلتى به من بگيريد بسيار مناسب خواهد بود چون او مرا تهديد به حبس و زندان مىنمايد . . . .
ابن عبّاس گويد : او فورا طواف خود را قطع كرد و همراه او راه افتاد به او عرض كردم آيا فراموش كردهاى كه معتكف هستى ؟ ( و معتكف نمىتواند محلّ اعتكاف را ترك كند ) امام ( ع ) فرمود : نه ، ولى از پدرم شنيدهام كه مىگفت از رسول خدا ( ص ) شنيدهام كه مىفرمود :
« اگر كسى نيازى از نيازهاى برادر ايمانى خود را بر طرف سازد همانند آنست كه هزار سال به عبادت خدا پرداخته است درحالىكه روزها روزهدار ، و شبها ، شبزندهدار و روى پاى خود به عبادت ايستاده باشد . » « 1 »
اين حديث شريف بىنياز از شرح و تفسير است دقيقا مسئوليّت و تعهّد اسلامى و ايمانى بندگان خدا را در برابر همديگر نشان مىدهد و جهان اسلام و ايمان را ، اجزاى مرتبط و پيوسته به همديگر
هامش
( 1 ) مستدرك الوسائل ج 7 ، ص 565 - 764 ؛ عدّة الداعى ص 175 .