تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 709

مساهمون:

ص٧٠٩
ب - لآلى منظومه ، متضمن قصايد و قطعات و مراثى و مدايح در اوزان و بحور مختلف و حاوى 959 بيت است كه در حدود 1314 - 1315 سروده است . در مطاوى آن چند نوحهء تركى و در پايان غزلى از حجة الاسلام آخوند ملا محمد و دو قصيدهء فارسى از « نياز » برادر صاحب ترجمه آمده است . ج - ديوان غزليات ، شامل : غزليات ، رباعيات ، مفردات ، ساقىنامه و سه قصيدهء عربى اوست . تمام اين مجموعه ( كه ابتداء به دست حاج ميرزا على اكبر عماد مدون گشته و بعد به سال 1347 شمسى با مقدمه و حواشى حاج ميرزا عبد الرسول احقاقى تجديد طبع شده است ) پيرامون پنج هزار بيت است . 2 - مثنوى در خوشاب را در تاريخ 1307 ه ق سروده و در آن مثنوى « قاردوشاب » آقا ميرزا محمود خويى متخلص به « اصولى » را جواب گفته و تخلص خود را در پايان آن « عميدا » آورده است . چنين شروع مىشود :
مشنو از نى در كتاب مثنوى * بشنو از تنبور قمصور خويى بين چه‌سان دستان‌سرايى مىكند * ناله از درد جدايى مىكند
اين مثنوى در تبريز چاپ سنگى شده ولى كمياب است . نسخ خطى آن در كتابخانهء ملك به شمارهء 5180 مورخ 1309 و كتابخانهء دانشكدهء الهيات به شمارهء 12 / 542 مورخ 1312 هست . 3 - الفيه : در طرايف است به زبان عربى ممزوج با بعض كلمات تركى و لغات فارسى . مرحوم تربيت مىنويسد كه حجة الاسلام نير و ميرزا محمد طسوجى من باب مطايبه هريك پانصد بيت عربى مشتمل بر فتاوى مضحكه سروده‌اند . ولى مىگويند كه چند تن از مصاحبان و معاشران و امير نظام حسنعلى خان گروسى نيز در نظم آن دست داشته‌اند . اين منظومه را ناظم « فسوة الفصيل » خوانده است . آغاز آن چنين است :
قال التقى الهاشمى نسبا * بقية الماضين من طباطبا
سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 709 | عزيز دولت آبادى