تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 418

مساهمون:

ص٤١٨
دقايق الشعر و حدايق السحر در شانزده صنعت مندرج است و ازاين‌جهت مسماست به بدائع الصنائع . . . فهرست كتاب 1 - ترصيع 2 - تجنيس 3 - سجع 4 - اشتقاق 5 - ذو قافيتين 6 - استفهام 7 - ايهام 8 - متضاد 9 - مترادف 10 - رد العجز على الصدر 11 - مراعات النظير 12 - كنايه 13 - استعاره 14 - مقلوب 15 - مطرف 16 - لزوم ما لا يلزم و هريك از اين تحف « شرف بن محمد الرامى » در جويبار روضهء جان در رياض طبع سخن‌دان را شجرى است با بار بسيار و نهالى است با برگ بىشمار . انجام : چون سلطان‌زادهء مشايخ محبوب قلوب و مقبول سلطان . . . بنده را به تحرير اين تقرير فرمان داد از روى ارتجال طبع مبتدى استعجال كرد . . . توقع آنكه . . . صاحب‌هنر نگيرد بر بىهنر بهانه » . از اين كتاب در فهرست كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران ، ج 13 ، ص 3188 و در فهرست نسخه‌هاى خطى ، ج 3 ، ص 2149 ياد شده است . محتمل است كه « بدائع الصنائع » قسمتى از حدايق الحقائق باشد انطباق فهرست مطالب آن با جزوى از مندرجات حدايق الحقائق نيز مؤيد اين احتمال است .

4 - ده فصل :

مثنوى است بر وزن « مثنوى معنوى مولوى » كه به نام سلطان جلايرى سروده است . تذكره‌نويسان از اين مثنوى او هم ياد نكرده‌اند . اين مثنوى چنين آغاز مىشود :
حمد نامحصور و شكر بىقياس * بىنيازى را كه مىزيبد سپاس
و در پايان آن آمده است :
ختم گردد بر تو معنىپرورى * گر « شرف » را در دعا يادآورى
نسخهء آن در تهران كتابخانهء عبد الحسين بيات ، نوشتهء 834 ق . در هامش « انيس العشاق » هست ( فهرست رضوى ، ج 7 ، ص 212 - فهرست نسخه‌ها ، ج 4 ، ص 2817 )

5 - مثنوى باباكوهى و دختر ملك :

صاحب الذريعة به نقل از « تذكرهء شوشتر » ص 29 - 33 اين مثنوى را نيز كه در 73 بيت است از او ياد كرده . وى در اين مثنوى « رامى » تخلص كرده است . مثنوى با اين ابيات شروع مىشود :
پادشهى بود ملك نام او * خلد برين ملك در ايام او