است و چنين شروع مىشود :
« حمد و ثنا خالقى را علت كلمته كه در مبدا خلقت وجود خاكيان را به تشريف « و لقد كرّمنا بنىآدم » مشرف گردانيد و . . .
اما بعد غرض از اين مقدمات آنكه در تاريخ فتح روزافزون بندگى حضرت پادشاه كشورستان اسكندر الزمان . . . سلطان السلاطين معز الدنيا و الدّين ابو الفتح شيخ اويس بهادر خان اعلى اللّه تعالى شانه . . . »
و در ديباچهء آن مىنويسد : « و اين مخدره به وجه استحقاق مسمى شد به « انيس العشاق » من تأليف اقل العباد حسن بن محمد ملقب به شرف المشتهر به رامى احسن اللّه عواقبه .
باش تا چشم بخت بگشايد * منگر اى بىخبر كه در خواب است
رفع هرگونه پرده خواهد كرد * آنكه در مهد نوزده باب است
باب 1 - در صفت موى 2 - در صفت جبين 3 - در صفت ابرو 4 - در صفت چشم 5 - در صفت مژگان 6 - در صفت روى 7 - در صفت خط 8 - در صفت خال 9 - در صفت لب 10 - در صفت دندان 11 - در صفت دهان 12 - در صفت زنخدان 13 - در صفت گردن 14 - در صفت بر 15 - در صفت ساعد 16 - در صفت انگشت 17 - در صفت قد 18 - در صفت ميان 19 - در صفت ساق » .
اين كتاب به سال 1875 م . به اهتمام هوارت فرانسوى ترجمه و در پاريس به طبع رسيده و همچنين به سال 1325 ش . به اهتمام مرحوم عباس اقبال آشتيانى چاپ شده است .
نسخههاى خطى آن هم در كتابخانههاى دانشگاه تهران ، مجلس ، ملى ، ملك ، دانشكدهء ادبيات و الهيات ، كتابخانهء آستان قدس رضوى ، كتابخانهء ملى تبريز و خارج از كشور در قونيه ، پاكستان ، نجف ، قاهره ، لنينگراد هست ( براى اطلاع بيشتر از مشخصات نسخ رجوع شود به فهرست نسخههاى خطى ، ج 5 ) .
2 - حدايق الحقائق - حقايق الحدائق .
شرف رامى در علم بديع و صنايع شعرى مهارت داشت و در مقابل كتاب « حدايق السحر فى دقايق الشعر » رشيد الدّين وطواط به اشارهء سلطان اويس فرزند حسن ايلكانى ، كتابى به نام « حدايق الحقائق » ( و در بعض منابع حقايق الحدائق ) تأليف كرد و آن مشتمل بر دو بخش است : 1 - در پنجاه باب در اصطلاحات متقدمان كه گزارش ماننديست بر « حدايق السحر » وطواط 2 - در ده باب در اصطلاحات عروضى