تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 195

مساهمون:

ص١٩٥
ميرزا ابراهيم فرزند عبد الجليل وزير تبريزى از منشيان قائم‌مقام و در مراحل كسب كمالات معنوى از جملهء شاگردان شيخ احمد احسايى و سيد كاظم رشتى بوده است وى به زبان فارسى و عربى تسلط داشت و به نظم و نثر مطلب مىنگاشت .

تأليفات او :

1 - تحفة الملوك فى سير السلوك :

به نام محمد ميرزا وليعهد فتح على شاه در چهار ركن در عرفان و اخلاق و سياست در تاريخ 1247 نوشته است . آغاز : الحمد للّه الذى خلق الانسان علمه البيان ، خلقه فى احسن تقويم . بنا به نوشتهء آقاى منزوى از اين كتاب نسخه‌يى در دانشكدهء ادبيات تهران به‌شمارهء 104 د ، به خط شكستهء نستعليق سدهء 13 در 101 برگ هست ( فهرست دانشكدهء ادبيات ، ج 1 ، ص 89 ) .

2 - اصول دين و فروع آن :

به نام قهرمان ميرزا و محمد خان تأليف شده در دو مقاله است الف - علم معرفت بارى . ب - علم شريعت . از اين رساله در كتابخانهء دانشگاه تهران به‌شمارهء 4242 مورخ 1292 هست ( فهرست دانشگاه ، ج 13 ، ص 3212 ) .

3 - حقايق العلوم :

وى مدتى در عتبات عاليات به تعليم و تعلم و تأليف و تصنيف پرداخته و كتابى به عنوان « حقايق العلوم » به نام محمد شاه تدوين نموده است .

4 - مآثر سلطانى :

پس از تأليف حقايق العلوم به وقايع‌نگارى مأمور شده و ابتدا به ( سفر هرات و تسخير آن ) شروع نموده و آن را به اسم « مآثر سلطانى » موسوم ساخته است نسخه‌يى از اين رساله نزد مرحوم تربيت موجود بوده است . چنين شروع مىشود : « الحمد للّه الذى خلق الاصباح من مشرق الازل و خلق الارواح من مشرع لم يزل . . . » .

5 - حقايق الشريعة :

در « فهرست نسخه‌هاى خطى » رساله‌يى به نام « حقايق الشريعة » به دو نسبت داده شده است . صاحب نگارستان دارا مىنويسد : « ذهنش صاف و طبعش مايل به انصاف و در علم نجوم و كلام و حديث و معانى و بيان دستى دارد و سليقه‌اش مستقيم است و در خانهء خود