تخطي إلى المحتوى الرئيسي

سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 173

مساهمون:

ص١٧٣
از آن در كتابخانهء سلطنتى ( سابق ) به‌شمارهء 2724 مورخ 873 ه ق هست . نسخه‌ييست بسيار نفيس و در حيات شارح نوشته شده نسخه ديگرى هم در كتابخانهء ملى ملك به‌شمارهء 482 تحرير اواخر قرن نهم هست . بنا به نوشتهء درويش حسين ( در روضات الجنان ج 1 ، ص 331 - 332 ) و ملا حشرى ؛ عبد الرحمن جامى كه خيال شرح اين منظومه را داشته پس از ديدن اين شرح از اقدام خود صرف‌نظر كرده است . 13 - « گلزار دمساز » شرحى از سيد شهاب الدّين ابو العباس احمد بن ابى المواهب عطاء اللّه قويمى است و ميرزا حسن شفيع‌زاده نسخه‌يى از اين شرح را كه تاريخ كتابت آن 879 ق . بوده در كتابخانهء اياصوفيهء استانبول ديده است . 14 - « مفاتيح الاعجاز فى شرح گلشن راز » . شارح آن شمس الدّين محمد بن يحيى بن على لاهيجى نوربخشى متخلص به « اسيرى » متوفى 912 است كه در 877 ق . نوشته اين شرح مكرر به چاپ رسيده و به غايت مشهور است در پايان آن چنين گفته است :
بسى تصنيف ديدم در حقايق * نديدم همچو گلشن پردقايق اگرچه عارفان بسيار بودند * به عرفان شيخ محمود است فايق كجا باشد چنين گلشن كه در وى * ز معنى بشكفد زين‌سان شقايق از اين گلها كجا يا بى تو بويى * مگر گويى به گل ترك علايق چنين درهاى پرقيمت « اسيرى » * به گوش مردم نادان چه لايق
15 - شرحى است ضميمهء مجموعه شمارهء 2415 كتابخانهء مجلس ( ص 50 - 185 ) از قرن نهم . 16 - شرحى است نسبة مختصر اما اصيل ولى شارح آن معلوم نيست اين نسخه متعلق به آقاى عبد الحسين بيات و در اوايل قرن 12 تحرير يافته است . 17 - « شرح نخجوانى » از نعمت اللّه بن محمود معروف به شيخ بابا نخجوانى متوفى 902 ق ( دانشمندان آذربايجان ، ص 61 - 62 ) نسخه‌يى از اين شرح به خط نستعليق درويش على نبوى كه در رجب 1087 در دمشق استنساخ شده در كتابخانهء مركزى دانشگاه تهران هست ( فهرست دانشگاه ، ج 13 ، ص 3056 - 3057 ) و نسخه‌يى در كتابخانهء آقاى سلطان على سلطانى بهبهانى ( شيخ الاسلامى ) مورخ 1232 ه . ق هست . مرحوم تربيت نيز نسخه‌يى از آن در كتابخانهء حميديهء استانبول ديده است . ( دانشمندان آذربايجان ، ص 337 ) .
سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي ) — صفحة 173 | عزيز دولت آبادى