اشارتى به بازگشت ادبى سيد على مشتاق اصفهانى و شاگردانش آذر و هاتف و صهبا كرده و قصائدى از ايشان آورده ، آنگاه گويد :
« بناى قصيده براساس عالى بايد ، و در قطعات معانى دلفريب شايد ، و در غزل : از وصف مى و معشوق يا هجر و وصال يا غنج و دلال يا التفات و عتاب دل ارباب ادب گشايد ، طرز قدماى شعرا از تشبيب دلفريب و فنون انواع سخن زيب هر انجمن است ، و اين قصيدهء لامعى جرجانى نمونهيى از سحرنمايى آن زمرهء هاروت فن :
آمد گشادهروى بر من نگار من * چون مر مرا بديد گسسته دل از وطن . . . الخ »
و پس از نقل سه قصيده و يك قطعه از لامعى از نظراى او بلكه در مرثيه فصيحتر حكيم عمعق بخارايى را نام برده و با نقل دو قصيده ازو به معزى پرداخته و يك قصيده ازو آورده سپس بذكر انورى پرداخته و ده صفحه اختصاص بانواع اشعار او داده و در دنبالهء آن اشعار شعراى مختلف را كه بزعم خود از نظر فصاحت و بلاغت ممتاز شناخته است يكى پس از ديگرى از قصيده و قطعه چه در مدح و چه در قدح مذكور داشته ، و اين مبحث به يكصد و دوازده صفحه مىرسد .
از صفحهء 369 تا 397 فصلى در « بيان احوال شعراى عجم » آورده كه از استاد رودكى آغاز شده به ميرزا ابو القاسم قائم مقام فراهانى خاتمه مىيابد .
در اين فصل احوال عدهيى از شعرا را با مختصرى از اشعارشان بشرح ذيل بقلم آورده است .
1 - رودكى 2 - فضل بن عباس
3 - آغاجى سمرقندى 4 - كسايى مروزى
5 - خبازى نيشابورى 6 - اسدى طوسى
7 - فردوسى 8 - عنصرى
9 - فرخى 10 - مسعود سعد سلمان
11 - ابو الفرج رونى 12 - امير معزى