آه كه يكره نشد مجال نگاهم * در شب وصلش ز بيم روز جدايى » « 1 »
رضا قلى خان هدايت در مجمع الفصحا ( ج 1 ص 62 ) غزلى با تخلص هلاكو ازو آورده ، و از اينكه وى بعدا عشق تخلص كرده ، و باز آن را به خراب تغيير داده است ، آگاهى نداشته ، و تاريخ فوت او را نيز مانند ساير تواريخ بغلط ( 271 ) ضبط كرده است .
وى مىنويسد : « هلاكو خان قاجارقويونلو ، اكبر اولاد شاهزادهء معظم شجاع - السلطنه حسنعلى ميرزا المتخلص به شكسته است ، و والدهاش صبيّهء مرتضى قلى خان عم خاقان صاحبقران بوده ، سالها در خراسان ايالت نموده « 2 » روزگارى نيز در كرمان و شيراز مكرّم و معزز مىزيسته ، خطى دلكش و طبعى خوش داشته ، و در غالب كمالات صاحب مقام بلند گرديده ، بعد از دولت خاقان صاحبقران به بغداد رفته ، در نجف و كربلا و بغداد بسر مىبرد ، در سنهء 1271 رحلت نمود ، گاهى غزلى مىآراسته ، از آن جمله است :
تابو كه من خلاص كنم دل ز هجر يار * قم يا غلام يك شط بغداد مى بيار
زان مى كه گر خرد خوردش نيمقطرهيى * گيرد هزارساله ز فرزانگى كنار
چندان سقايتم كن ، كز فرط سرخوشى * نى هجر يار دانم ، نى جور روزگار
هامش
( 1 ) - تذكرهء منظوم رشحه ( ص 45 و 54 ) چاپ تهران در 1344 شمسى با مقدمه و حواشى بقلم نگارنده .
( 2 ) - چنان كه گذشت و در تواريخ دورهء قاجار مسطورست ، ايالت خراسان را شجاع السلطنه در عهده داشته است ، نه هلاكو ميرزا ، و ظاهرا كاتب مجمع الفصحا قسمتى از عبارت متن را از قلم انداخته است .