سكرت لواحظه و قلبى * ما يفيق من الخمار
عابوا امتهانى فى هواه * كاننى انا باختيارى
و من الصواب و ها عذا * رى شائب خلع العذار
نيز ابو الفضل احمد بن علىّ بن حجر عسقلانى كه ترجمتش در حجر گذشت . « 1 »
عسكرى :
منسوب است به عسكر بر وزن سرور و آن نام چندين موضع است ، از جمله :
عسكر مكرم « 2 » از شهرهاى خوزستان و آن را مكرم بن معزاء بن حارث بن نمير بن عامر بن صعصعه كه از طرف حجّاج بن يوسف ثقفى مأمور سركوبى يكى از سركشان بود لشكرگاه كرد و سپس شهر گرديد و به نام او ماند . و از آن شهر است ابو احمد حسن بن عبد اللّه بن سعيد بن اسماعيل ابن زيد عسكرى در شمار اعلام لغويان و اديبان و صاحب كتاب صناعة الشعر و كتاب الحكم و الامثال و كتاب راحة الارواح و كتاب الزواجر و المواعظ و كتاب تصحيح الوجوه و النظائر و چنين نوشتند كه صاحب بن عبّاد وزير ، آرزومند بود ابو احمد عسكرى را ببيند و ضعف و پيرى ابو احمد مانع آن بود تا آنگاه كه صاحب سفرى به خوزستان كرد و در جايى كه نزديك عسكر مكرم بود فرود آمد و نامه به ابو احمد نوشت و اين ابيات را در آن گنجانيد :
و لما ابيتم ان تزوروا و قلتم * ضعفنا و ما نقوى على الوخدان
اتيناكم من بعد أرض نزوركم * و كم منزل بكر لنا و عوان
نسائلكم هل من قرى لنزيلكم * بملإ جفون لا بملإ جفان
ابو احمد در جواب او نامهاى نوشت و اين ابيات را در آن نهاد :
اروم نهوضا ثمّ يثنى عزيمتى * تعوذ اعضائى من الرجفان
فضمت بيت بن الشريد كانما * تعمد تشبيهى به و عنانى
اهم بامر الحزم لو استطيعه * و قد حيل بين العير و النزوان
و برخاست و نزد صاحب رفت . ابو احمد در سال 382 درگذشت . نيز ابو هلال حسن بن عبد اللّه ابن سهل بن سعيد عسكرى از شاگردان ابو احمد عسكرى و خود در شمار افاضل اديبان و لغويان و شاعران و صاحب كتاب صناعتى النظم و النثر و كتاب التلخيص در لغت و كتاب جمهرة الامثال و شرح الحماسة و كتاب الاوائل و غير اينها و ديوان شعر و از نظم اوست :
إذا كان مالى مال من يلقط العجم * و حالى فيكم حال من حاك او حجم
هامش
( 1 ) - و نيز آدم بن ابى اياس عسقلانى در شمار راويان حديث ، اصل او از مردم خراسان و چندى در عسقلان شام اقامت گزيد و سپس به عراق و حجاز سفر كرد متوفّى 220 ( اللباب فى تهذيب الأنساب : 2 / 339 ) .
و نيز احمد بن ابراهيم بن نصر اللّه كنانى عسقلانى مكنّى به ابو البركات ملقّب به عزّ الدّين در شمار فقيهان و مورّخان از رؤساى حنبلى در مصر بود و مدّتى سمت قاضى القضاتى را به عهده داشت و در قاهره درگذشت .
از تأليفات اوست : صفوة الخلاصة در نحو ، منظومهاى در جبر و مقابله ، طبقات الحنابلة در بيست جلد ، نظم اصول ابن حاجب ، ارجوزهاى در قضات مصر ، شفاء القلوب فى مناقب بنى ايّوب ؛ شرح الفيّهء ابن مالك ( الأعلام / زركلى : 1 / 88 ) .
و نيز عيسى بن وردان عسقلانى بلخى مكنّى به ابو يحيى در شمار محدّثان است ( معجم البلدان : 4 / 122 ) .
( 2 ) - مكرم : با ضمّ اوّل و سكون دوّم و فتح سوّم ( مؤلّف ) .