مستقلّ است گفته شود و عراقى منسوب به آن كشور است . « 1 »
عرباض :
بر وزن پندار مردم فربه و شتر و شير سطبر و سخت را گويند و آن نام عرباض بن ساريهء سلمى صحابى است .
عرباضى :
با ضبط پيش منسوب است به عرباض نياى محمّد بن يوسف بن موسى مهلبى عرباضى مكّى در شمار حفّاظ حديث و صاحب كتاب المعجم در سه مجلّد و در سال 633 در مكّه كشته گرديد .
عربانى :
منسوب است به عربان بر وزن رمضان از قراى خابور و ابو الغنائم سالم بن منصور ابن عبد الحميد عربانى در شمار فقيهان و مقرئان و متوفّى 604 بدان منسوب است .
عرجى :
با فتح و سكون منسوب است به عرج بر وزن خرج از قراى طائف و عبد اللّه بن عمر بن عمرو ابن عثمان بن عفّان اموى عرجى در شمار شاعران نيكوپرداز ازاينروى كه در قريهء عرج زيست بدان منسوب است . عرجى با مادر ابراهيم بن هشام مخزومى خالوى هشام بن عبد الملك راه تشبيب را سپرد و به شعر با او عشقپرانىها كرد و ابراهيم او را گرفت و به زندان افكند و در زندان اين ابيات نظم كرد :
كأنّى لم اكن فيهم وسيطا * و لم تك نسبتى فى آل عمرو
اضاعونى و اى فتى اضاعوا * ليوم كريهة و سداد ثغر
و صبر عند معترك المنايا * و قد شرعت اسنتها بنحرى
اجر فى الجوامع كلّ يوم * فيا للّه مظلمتى و قسرى
عسى الملك المجيب لمن دعاه * سينجيني فيعلم كيف شكرى
فاجزى بالكرامة اهل ودى * و اخرى بالضغائن اهل وترى
و از نظم بلند اوست :
يا ايّها المتحلى غير شيمته * و من خلائقه الاقصار و الملق
ارجع إلى خلقك المعروف ديدنه * ان التخلق يأتى دونه الخلق
عرزمى : منسوب است به عرزم بر وزن جعفر و آن نام محلّتى است در كوفه و آن را جبانهء عرزم گويند و از آن محلّت است اسحاق بن منصور عرزمى در شمار محدّثان خاصّه و عبد الملك بن ميسرة بن عمر بن محمّد عرزمى در شمار محدّثان عامّه و از مشايخ سفيان ثورى و شعبة بن حجّاج و متوفّى 145 .
عرشانى :
با فتح اوّل و دوّم منسوب است به عرشان بر وزن خفقان از قراى يمن و از اين قريه است علىّ بن ابى بكر عرشانى يمنى در شمار فقيهان و صاحب كتاب شروط الساعه و در اين كتاب ، حوادثى كه در يمن از زلزله و خسف اتّفاق افتاد آورده است . نيز فرزندش صفى الدّين احمد بن علىّ عرشانى در شمار فقيهان و از قضات يمن و صاحب كتاب طبقات النحويّين و متوفّى 590 .
هامش
( 1 ) - و نيز عراقى بن منصور بن مسلم در شمار فقهاى شافعى مكنّى به ابو اسحاق مولدش مصر بود در بغداد سكونت گزيد و پس از بازگشت به مصر او را عراقى گفتند متوفّى 596 ( ريحانة الأدب : 4 / 119 ) .