از يكصد كتاب نوشت و متوفّى 484 و نيز تغار بيك محمّد بن سليمان كاشغرى وزير سلطان سنجر كه در بدايت عمر به كار تجارت در ديار تركستان پرداخت . بعد از آن به مقام وزارت يكى از حكّام آن ديار رسيد و ازآنپس كه از كار وزارت بر كنار گرديد به مروشاهجهان آمد و از ملازمان سلطان سنجر گرديد و در سال 516 به مقام وزارت سلطان سنجر رسيد و امير معزّى او را به قصيدتى تهنيت گفت كه اين سه شعر از آن قصيده است :
صدر نيك اختر محمّد بن سليمان آنكه هست * چون محمّد دينپرست و چون سليمان ديندار
از نظام شغل او شد شغل گيتى با نظام * وز نگار كلك او شد كلك عالم چون نگار
باغ ملّت را ز رسم او پديد آمد درخت * سال دولت را ز عدل او پديد آمد بهار
امّا آفتاب اقبال او دير نپاييد و سلطان سنجر او را از وزارت بر كنار كرد و اموال او را مصادره نمود و ازآنپس كه اموال او را ضبط كرد سلطان سنجر او را آزاد كرد و ضبط اموال بعضى از بلاد تركستان را به وى تفويض نمود . محمّد بن سليمان ، كجاوه ببست و بر شتر سوار شد و به جانب مقصد حركت كرد امّا در اثناى راه ، شتر از بلندى درافتاد و محمّد بن سليمان را به مرگ تسليم نمود .
كاشف الغطاء :
كاشف بر وزن قادر و غطاء بر وزن نداء و آن لقب شيخ جعفر بن شيخ خضر جناحى نجفى است از اعلام فقيهان اماميّه و صاحب كتاب كشف الغطاء و اين كتاب را در سفر پرداخته و دليل بر تبحّر او در علم فقه است و كتاب الطهارة و الصلاة به نام بغية الطالب و كتاب العقائد الجعفريّة و غير اينها و او را ازاينجهت كه از مشكلات علم فقه پرده برمىداشت كاشف الغطاء لقب دادند و هم كتاب معروف فقه خود را كشف الغطاء ناميد و در سال 1228 درگذشت . « 1 »
كاشفى :
تخلّص كمال الدّين حسين بن علىّ بيهقى سبزوارى است در طبقهء اديبان و مفسّران و شاعران و محدّثان و صاحب كتاب جواهر التفسير و كتاب المواهب العليّة و كتاب روضة الشهداء و كتاب انوار سهيلى و اين كتاب را به نام امير شيخ احمد مشهور به سهيلى نوشت و از كتاب كليله و دمنهء ابو المعالى نصر اللّه بن محمّد بن عبد الحميد مشروحتر نوشته است و كتاب اخلاق محسنى و اين كتاب را به نام محسن ميرزا فرزند شاه سلطان حسين ميرزا نوشت و تاريخ تأليف آن « ز اخلاق محسنى » است و خود در اينباره گفت :
اخلاق محسنى به تمامى نوشته شد * تاريخ آن نويس ( ز اخلاق محسنى )
كاشفى در هرات زيست و خواهر مولى
هامش
( 1 ) - و نيز يكى ديگر از شخصيّتهاى روحانى علمى اين دودمان شيخ محمّد حسين آل كاشف الغطاء است كه به مناسبت نياى بزرگش شيخ جعفر به كاشف الغطاء شهرت يافته . وى از فحول علماى اماميّه و ثقات فقهاى اثنىعشريّه بوده كه در فقه و اصول و كلام و حديث و رجال و درايه و تفسير و ديگر علوم دينيّه وحيد عصر خود بود و آثار و تأليفاتش نمودار عمق تتبّع و وسعت دانش اوست . وى در سال 1296 قمرى تولّد يافت و در سال 1374 قمرى درگذشت . از تأليفات اوست : اصل الشيعة و اصولها ، المراجعات الريحانيّة ( دو جلد ) ، الدّين و الاسلام ( دو جلد ) ، الآيات البيّنات ، تحرير المجله ( در پنج جلد ) ، الميثاق العربى الوطنى ، نقد كتاب ملوك العرب للريحانى ، سؤال و جواب در فقه ، التربة الحسينيّة ، وجيزة الاحكام ، السياسة الحسينيّة ( ريحانة الأدب : 5 / 27 ) .