تخطي إلى المحتوى الرئيسي

راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي ) — صفحة 484

مساهمون:

ص٤٨٤
زيادتى تا در آخر آن نام صرمة بن ابى انس خزرجى است كه پيش از بعثت پيغمبر صلى اللّه عليه و آله از پرستش بتها سرباززد و كهنه‌پلاس بر تن كرد و برآن شد كه به كيش نصارى درآيد كه پيغمبر صلى اللّه عليه و آله برانگيخته شد و دين اسلام را پذيرفت .

صرمى :

با ضبط پيش منسوب است به صرمة ابن مرّه پدر تيره‌اى در قبيلهء ذبيان و نيز به صرمة بن كثير پدر تيره‌اى ديگر در قبيلهء عذرة بن زيد اللات و جمعى از محدّثان به هريك منسوبند .

صروى :

منسوب است به صروه بر وزن دهنه از قراى حلّه و ابو الحسن علىّ بن منصور بن ابى القاسم صروى در شمار شاعران بدان منسوب است .

صريع الدلال :

بر وزن رفيع المقام لقب ابو الحسن علىّ بن عبد الواحد بغدادى است در شمار شاعران توانا و معروف به صريع الدلال و قتيل الغوانى « 1 » ( افتاده ناز و غنج و افكنده زنان زيبا ) و از اوست مقصورهء مشهوره در هزل برابر مقصورهء ابن دريد « 2 » و چند بيتى از آن را آرم :
من لم يرد ان تنتقب نعاله * يحملها فى كفه إذا مشى و من اراد ان يصون رجله * فلبسه خير له من الحفا
من دخلت فى عينه مسلة * فاسأله من ساعته عن العمى من اكل الفحم تسود فمه * و راح صحن خده مثل الدجى من صفع الناس و لم يدعهم * ان يصفعوه فعليهم اعتدى من ناطح الكبش به فجر رأسه * و سال عن مفرقه شبه الدما من اكل الكرش و لم يغسله * سال على شاربه ذاك الدوا من طبخ الديك و لا يذبحه * طار من القدر إلى حيث يشا من شرب المسهل فى فعل الدوا * اطال تردادا إلى بيت الخلا من فاته العلم و اخطاه الغنى * فذاك و الكلب على حد سوى و الذقن شعر فى الوجوه نابت * و انما الاست التى تحت الخصى فاستمعوها و هى اولى لكم * من زخرف القول و من طول المرا
و در سال 412 درگذشت .

صريع الغوانى :

بر وزن كثير المعانى به معنى افتاده و فكنده زنان زيبا لقب مسلم بن وليد است از شعراى تواناى دولت عبّاسى و در فنون شعر ماهر بود خصوص در وصف خمر كه با ابو نواس عنان بر عنان رفت و روزى كه مأمون خليفهء عبّاسى در انجمن اديبان ، سخن از شعر و شاعر در ميان آورد يكى از حاضران گفت : « يا امير المؤمنين ! مسلم بن وليد بر همگان پيش افتاد زيرا در مرثيت گفت :
ارادوا ليخفوا قبره عن محبه * و طيب تراب القبر دل على القبر
هامش
( 1 ) - غوانى : جمع غانيه است به معنى بىنياز و غانيه وصف زنى است كه از فرط زيبايى ، از آرايش بىنياز باشد ( مؤلّف ) . ( 2 ) - مقصوره به معنى كوتاه‌شده ، زن خانه‌نشين ، حجله ، خلوتخانه و مقصوره در اصطلاح عروضى آن است كه سبب ساكن كه در آخر جزو است حذف گردد و چنين بيت را مقصور يا مقصوره خوانند . قصر در اشعار عرب در بحور : مديد ، رمل ، متقارب ، هزج و به ندرت در بحر خفيف آيد ( فرهنگ فارسى / معين : 4 / 4299 ) .