لاجتهدن فى طلب المعالى * بسعى ما عليه مستزاد
فان ادركت امالى و الا * فليس على الا الاجتهاد
و در دورى از دوست خود گفته است :
اسمعت يا مولاى دهرى * بعد بعدك ما صنع
اخنى على بصرفه * فرأيت هول المطلع
و در سال 406 كشته گرديد .
صدائى :
با ضمّ اوّل منسوب است به صداء بر وزن دعاء و آن نام قصبهاى است در كشور يمن و حيّان بن بج صدايى صحابى بدان منسوب است . « 1 »
صدفى :
منسوب است به صدف بر وزن شرف از قراى قيروان و از آن قريه است عبد اللّه بن حسين ابن صدفى در شمار اديبان و نحويان و شاعران قرن پنجم و از نظم اوست :
لا استكين إلى الأيّام اعذلها * و لا عن الناس و الحاجات اسألها
ولى اخ من بنى الآداب همته * بين السماك و بين السر منزلها
فلو ارادت علوا فوق ذا لعلت * لكنها اقتربت ممن يؤملها
و نيز منسوب است به صدف بر وزن كتف پدر تيرهاى در قبيلهء كنده و از اين تيره است ابو سعيد عبد الرحمن بن ابو الحسين احمد صدفى مصرى در شمار مورّخان و صاحب كتابى در تاريخ مصر
و كتابى در تاريخ غير مصريان كه در مصر زيستند و متوفّى 347 . و نيز ابو موسى يونس بن عبد الاعلى صدفى در شمار فقيهان شافعى و متوفّى 264 . و ابن هداية اللّه در كتاب طبقات الشافعيّة بهجاى صدفى ، صوفى نوشته و هرگاه از سهو قلم كاتبان نباشد اشتباه مؤلّف است .
صدقه :
بر وزن طلبه به معنى چيزىك به درويش در راه خدا دهند از اعلام است و نام ابو سهل صدقة بن بندار قمّى از ثقات اصحاب اماميّه و صاحب كتاب التجمل و المروءة و متوفّى 301 و نام نياى جلال الدوله حسن بن علىّ بن صدقه است وزير مسترشد عبّاسى و او نخستين كسى است از فرزندان صدقه كه به وزارت رسيد و در سال 533 درگذشت . و نيز فرزندش ابو الحسن علىّ بن حسن در شمار اديبان و خوشنويسان و متوفّى 554 .
ابو الحسن على در زمان حيات پدر چندى بهجاى او وزارت كرد و در پايان عمر در خانقاهى كه خود در كنار دجله ساخت گوشهنشين گرديد و با جمعى از درويشان آميخت و بر منصبها پشتپا زد .
صدقى :
با فتح اوّل و دوّم منسوب است به صدقه نام يكى از محلّات مرو به نام كوى صدقة بن فضل و از آن كوى است ابو الفتح محمّد بن اسماعيل بن عبد اللّه بن احمد بن حفصويّه مروى صدقى در شمار اديبان و لغويان و فاضلان و متوفّى 517 .
صدوق :
بر وزن رسول كسى را گويند كه هميشه راست گويد و آن لقب ابو جعفر محمّد بن علىّ قمّى است از اعاظم محدّثان و فقيهان اماميّه و در بابويه كوتاه ترجمتش گذشت .
هامش
( 1 ) - و نيز حسين بن علىّ بن يزيد صدائى در شمار محدّثان . و نيز علىّ بن حسين از مردم كوفه در شمار محدّثان . ابن حبان او را در زمرهء ثقات آورده است ( الأنساب / سمعانى : 3 / 527 ) .