تخطي إلى المحتوى الرئيسي

راهنماى دانشوران در ضبط نامها ، نسبها و نسبتها ( فارسي ) — صفحة 469

مساهمون:

ص٤٦٩

شيبه :

بر وزن صيحه به معنى پيرى ، نيز موى سپيد از اعلام است و ابن ابى شيبه كنيت عبد اللّه بن محمّد بن ابى شيبه است در شمار محدّثان و فقيهان و اخباريان و صاحب كتاب السنن در فقه و كتاب التفسير و كتاب التاريخ و كتاب الفتن و كتاب صفّين و كتاب الجمل و كتاب الفتوح و كتاب المسند و متوفّى 235 . و شيبة الحمد لقب عبد المطّلب نياى پيغمبر صلى اللّه عليه و آله و سلم است ازآن‌روى كه در كودكى موى سرش سپيد بود و به پير ستوده ( شيبة الحمد ) لقب‌پذير گرديد . « 1 »

شيث :

بر وزن سيب و با فتح و سكون ، غلط است نام فرزند آدم ابو البشر است و نام شيث ابن ابراهيم لغوى عروضى و در قفطى بيايد .

شيحى :

با كسر اوّل منسوب است به شيحه بر وزن بيخه و آن نام چندين موضع است ، از جمله : نام يكى از قراى حلب و از آن قريه است عبد المحسن ابن محمّد بن علىّ بن احمد بن منصور شيحى در شمار محدّثان و متوفّى 487 .

شيذله :

با ذال نقطه‌دار مفتوح بر وزن حيدره لقب عزيزى « 2 » بن عبد الملك بن منصور جبلى است در شمار فقيهان شافعى و متوفّى 494 . ابن خلّكان نوشت كه : « هر قدر جستجو كردم معنى شيذله را ندانستم » . نگارنده گويد : « شيذله عربى نيست بلكه فارسى است كه آن را تعريب كرده‌اند و چون تعريب ضابطه ندارد نتوان به يقين ريشهء آن را در فارسى نشان داد » .

شيران :

بر وزن پيران نام نياى ابو الحسن علىّ بن محمّد بن شيران ابلى است در شمار فقيهان اماميّه و صاحب كتاب الاشربه و در اين كتاب شرابهاى حلال و حرام را ذكر كرده و در سال 410 درگذشت .

شيره :

بر وزن چيره نام نياى علىّ بن محمّد ابن شيرهء كاشانى است در شمار فقيهان اماميّه و صاحب كتاب الجامع در فقه و كتاب التأديب و شيره فارسى معرّب است و غير از شيره به معنى فشردهء انگور و كشمش است چه آن در تعريب شيرج آيد .

شيزرى :

با تقديم زاى نقطه‌دار بر راء منسوب است به شيزر بر وزن كيفر و آن نام قلعه است نزديك حماة از شهرهاى شام و ازآنجاست مؤيّد الدوله مجد الدّين اسامة بن مرشد بن مقلد بن نصر بن منقذ شيزرى كلبى در شمار اديبان و شاعران و صاحب كتاب الشيب و الشباب و كتاب القضاء و كتاب ذيل يتيمة الدهر ثعالبى و كتاب تاريخ ايامه و كتاب اخبار اهله و از نظم است :
هامش
دست خود ارتزاق مىنمود ، متوفّى 261 . از اوست : الوصايا ، الحيل ، الشروط ، الرضا ، السجلات ، ادب القاضى ( الأعلام / زركلى : 1 / 185 ) . ( 1 ) - و نيز شيبة بن عثمان بن ابى طلحه قرشى مكنّى به ابو العبّاس از بنى عبد الدار از مردم مكّه و در شمار صحابيان بود روز فتح مكّه اسلام آورد و متوفّى 59 ( الأعلام / زركلى : 3 / 181 ) . و نيز شيبة محمّد بن يعقوب بن يوسف شيبانى نيشابورى ملقّب به ابو عبد اللّه معروف به ابن الاخرم در شمار محدّثان كه به صدر المحدثين لقب يافت ، متولّد 250 و متوفّى 344 . و از اوست : كتاب المستخرج و كتاب مسند كبير ( الأعلام / زركلى : 7 / 145 ) . ( 2 ) - عزيزى بر وزن قريشى با همين ضبط نام اوست ( مؤلّف ) .