سخاوى آن را شرح كرد امّا ياقوت نظم شاطبى را گرهدار و دشوار شمرده و به اشعارى چند از نظم او استشهاد كرده است . نيز شاطبى قصيدهاى در رسم الخطّ مصحف نظم كرد و در سال 590 درگذشت . و از جمله : ابو عامر محمّد بن يحيى بن خليفهء شاطبى كه در فنون عربيّت بارع بود و كتابى در حماسه و كتابى در تاريخ ملوك اندلس پرداخت و در سال 547 درگذشت . و از جمله : ابو اسحاق ابراهيم بن موسى بن محمّد شاطبى لخمى در شمار مفسّران و محدّثان و لغويان و صاحب كتاب الاعتصام و كتاب الموافقات و كتاب المجالس و متوفّى 790 . و از جمله : ابو محمّد عبد العزيز بن عبد اللّه بن ثعلبهء سعدى شاطبى نيز در طبقهء لغويان كه كتاب غريب الحديث ابو عبيده قاسم بن سلام را بابباب كرد و آن را به نظم حروف تهجّى بيرون آورد و در سال 465 درگذشت . « 1 »
شاطر :
بر وزن شاعر ، بدنهاد و بىباك و به ستوه آورنده را گويند و ابن شاطر كنيت علاء الدّين علىّ بن ابراهيم بن محمّد بن شاطر دمشقى است كه در فنون رياضى بخصوص هيئت ، استاد بود و اين علم را از مشكلاتى كه پيشينيان در آن وارد كرده بودند ، بپيراست و كتاب نهاية السئول فى تصحيح الاصول بپرداخت و نزد متأخّرين مقامى بلند پيدا كرد و در سال 777 درگذشت .
شاغورى :
منسوب است به شاغور بر وزن شاپور و آن نام محلّتى است در بيرون دمشق و از آن محلّت است فتيان بن علىّ بن فتيان اسدى شاغورى دمشقى مشهور به شهاب شاغورى كه در فنّ شعر و ادب ، مبرّز بود و خدمت ملوك را ميان بست و به آموزش ملوكزادگان پرداخت و دو ديوان از او ماند ديوان شعر و ديوان رباعى و اين رباعى از نظم او است :
الورد بوجنتيك زاه زاهر * و السحر بمقلتيك واف وافر
و العاشق فى هواك ساه ساهر * يرجو و يخاف فهو شاك شاكر
و در سال 615 درگذشت . و نيز شهاب الدّين ابو بكر بن يعقوب بن سالم شاغورى دمشقى در طبقهء اديبان و نحويان و شاگرد ابن مالك و شارح كتاب تسهيل و ابن حجر در ستايش او نوشت كه : « در چندين علم مهارت داشت و در ، سى رشتهء علم تدريس كرد و كتابها پرداخت و با اين وصف در دمشق تهىدست زيست ناچار آهنگ يمن كرد و در آنجا مال فراوانى اندوخت و در سال 703 درگذشت » .
هامش
( 1 ) - شاطبى : محمّد بن سعيد بن هشام ملقّب به فخر الدّين معروف به ابن جنان و مكنّى به ابو الوليد از فقهاى حنفيّه و در شمار ادبا و شعرا بود . در آغاز ، مذهب مالكى داشت و ازآنپس به ارشاد كمال الدّين بن العديم و پسرش قاضى القضات مجد الدّين ، مذهب حنفى را اختيار كرد ، متوفّى 675 در شاطبه ( ريحانة الأدب : 7 / 449 ) .
و نيز شاطبى محمّد بن علىّ بن يوسف ملقّب به رضى الدّين در شمار لغويان و از جمله : علماى دوران ارغون خان بود ، متوفّى 784 ( لغتنامه / دهخدا : 30 / 99 ) .
و نيز شاطبى محمّد بن سليمان بن ابى ربيع مكنّى به ابو عبد اللّه از قبيلهء معافر و در شاطبه متولّد و در اسكندريّه اقامت داشت و در 672 در همين شهر درگذشت . وى از جمله : عرفا و اهل سير و سلوك و به زهد و تقوا معروف بود و قرآن را با قرائات سبعه مىخواند ، از اوست :
الاربعين المضيئة فى الاحاديث النبويّه ، زهر العريش فى تحريم الحشيش ، اللغة الجامعة فى العلوم النافعة ، المسلك القريب فى ترتيب الغريب ، المنهج المفيد فى ما يلزم الشيخ و المريد ( ريحانة الأدب : 7 / 344 ) .