باشند و سختيانى وصف كسى است كه آن را دباغت كند و يا بفروشد و آن لقب ايّوب بن ابى تميمه سختيانى است در شمار فقيهان بصره و استاد مالك و سفيان ثورى و متوفّى 131 .
سدره :
بر وزن سركه بهمعنى تكدرخت سدر و ابو سدره كنيت ابو سدره سحيم بن اعرف هجيمى است و در سحيم گذشت .
سدوسى :
منسوب است به سدوس بر وزن بخور و آن نام سدوس بن اصمع بن سعد است پدر تيرهاى در قبيلهء طى و از اين قبيله است ابو فيد مورّج بن عمر بن حارث سدوسى از اعاظم نحويان و در مورج بيايد . و نيز ابو الخطّاب قتادة بن دعامهء سدوسى در شمار اديبان و مفسّران و محدّثان و شاگرد حسن بصرى و ابن سيرين . و ابو عبيده گفت : « در هر روز از طرف بنى اميّه شترسوارى را ديدم كه شترش را بر در خانهء قتادهء سدوسى خوابانيد و از قتاده از خبر و نسب و شعر پرسش كرد و روزى مردى كه از طرف خليفه مأمور بود بر او درآمد و پرسيد عمرو و عامر را كى كشت ؟ گفت هر دو را جحدر ابن ضبيعة بن قيس بن ثعلبه كشت . آن مرد رفت و ديگربار برگشت و گفت : آرى هر دو را جحدر كشت امّا برگو چگونه كشت ؟ گفت يكى را با سرنيزه كشت و ديگرى را با ته نيزه » . و قتاده در سال 117 در روزگار خلافت هشام بن عبد الملك درگذشت .
سدّى :
با ضمّ و تشديد دال منسوب است به سدّه به معنى رواق و آن لقب ابو محمّد اسماعيل ابن عبد الرحمن بن ابى كريمهء كوفى است در شمار مشاهير مفسّران و انظارش در تفسير آيات در تفسير تبيان طوسى و مجمع البيان طبرسى مسطور است و در رديف مجاهد و قتاده و كلبى و مقاتل و جبائى است و در سال 128 درگذشت و او را سدّى ازاينروى گفتند كه در رواق مسجد كوفه نشست و تفسير براى شاگردان گفت و بعضى برآنند كه بر سدّه ( درگاه ) در مسجد كوفه نشست و مقنعه ( چهارقد ) فروخت . و نيز سدّى لقب حفيد او محمّد بن مروان بن عبد اللّه بن اسماعيل بن عبد الرحمن كوفى است . وى نيز در شمار مفسّران و محدّثان بود و اين را سدّىّ صغير و آن را سدّىّ كبير گويند .
سدير :
بر وزن امير نام سدير بن حكيم بن صهيب صيرفى است در شمار محدّثان خاصّه و ابن سدير كنيت مشهور ابو الحسن علىّ بن محمّد است در شمار اديبان و طبيبان و شاعران و در مدائن از مادر زاد و در بغداد كسب دانش كرد و به مدائن باز گرديد و رنجوران را معالجت كرد . گويند :
« ابن سدير زيبامنظر و شيرينسخن و مزاحگر بود » .
و از نظم اوست :
ايا منقذى من معشر زاد لومهم * فاعيا دوائى و استكان لهم طبى
إذا اعتل منهم واحد فهو محنتى * و ان طال هذا كدت اقضى به نحبى
اداويهم الا من اللوم انه * ليعيى علاج الحاذق الفطن اللب
و در سال 606 درگذشت .
سديف :
بر وزن زبير نام سديف بن اسماعيل مكّى است از شعراى ستايشگر بنى العبّاس و نكوهشگر بنى اميّه و ابو العبّاس سفّاح را بر آن اثر كه بنى اميّه را بكشت مديحت گفت و هم او را در برانداختن ريشهء بنى اميّه ترغيب كرد مانند اين بيت :