حلفت لنا ان لا نخون عهودنا * فكأنما حلفت لنا ان لا تفى
و اللّه لا كلمتها و لو أنها * كالبدر او كالشمس او كالمكتفى » .
و از شاخههاى اين داستان اين است كه قاسم بن عبيد اللّه وزير آن ابيات را بر المكتفى خواند مكتفى پرسيد از كيست ؟ گفت : از عبيد اللّه بن عبد اللّه بن طاهر . مكتفى هزار دينار به او جايزت داد . ابن زنجى گفت : « شگفتا ابن سرّاج شعر نظم كرد و بهرهء آن نصيب عبيد اللّه بن عبد اللّه بن طاهر گرديد » . بارى ابن سرّاج در سال 316 درگذشت .
و نيز ابن سرّاج كنيت طالب بن محمّد بن فشيط است در شمار نحويان و شاگرد ابن انبارى و صاحب كتاب عيون الاخبار و فنون الاشعار و كتاب المختصر در نحو و متوفّى 401 . « 1 »
سرّاد :
بر وزن شدّاد زرهساز و زرهفروش را گويند و آن لقب ابو علىّ حسن بن محبوب كوفى است در شمار محدّثان خاصّه و صاحب كتاب التفسير و كتاب المشيخة و كتاب النوادر و غير اينها .
سرّاد از شصت كس كه از امام جعفر صادق عليه السّلام حديث كردند حديث كرد و پدرش محبوب به جاى هر حديثى كه از او فراگرفت يك درهم او را داد و سرّاد در سال 224 درگذشت .
سرّاط :
بر وزن شدّاد به معنى پرخور ، نيز آنكس كه غذا را زود بلعد و آن لقب ابو عبد اللّه محمّد بن احمد بن محمّد بن غالب قرطبى است در شمار اديبان و مقرئان و محدّثان و متوفّى 616 .
سراقه :
بر وزن گشاده نام جمعى از صحابه و محدّثان است و سراقه نام چيزى است كه دزدند .
سرايا :
بر وزن هدايا نام پدر صفىّ الدّين عبد العزيز بن سراياى حلّى است و به اين مناسبت او را ابن سرايا گويند در شمار اديبان و شاعران و فاضلان و شاگرد محقّق حلّى و صاحب قصيدهء بديعيّه شامل يكصد و چهل و پنج بيت و يكصد و پنجاه نوع از انواع بديع و خود آن را شرح كرد و ديوان شعر و از نظم اوست :
لا يتمطى المجد من لا يحمل الخطرا * و لا ينال العلى من قدم الحذرا
و من اراد العلى عفوا بلا تعب * قضى و لم يقض من ادراكها وطرا
لا بد للشهد من نحل يمنعه * لا يجتنى النفع من لا يحمل الضررا
و در ستايش امام علىّ بن ابى طالب عليهما السّلام گفته است :
جمعت فى صفاتك الاضداد * فلهذا عزت لك الانداد
زاهد حاكم حليم شجاع * فاتك ناسك فقير جواد
شيم ما جمعن فى بشر قط * و لا حاز مثلهن العباد
خلق يخجل النسيم من اللطف * و بأس يذوب منه الجماد
هامش
( 1 ) - و نيز سرّاج بن عبد اللّه بن محمّد بن سرّاج مكنّى به ابو مروان در شمار لغويان و نحويان . وى امام مردم قرطبه و در علم عربيّت منزلتى و الا داشت ( لغتنامه / دهخدا : 29 / 399 ) .
و نيز سرّاج بن فارس عبد اللّه بن احمد بن اسماعيل تميمى اسكندرانى مكنّى به ابو بكر در شمار محدّثان متوفّى 685 در اسكندريّه ( همان كتاب ) .