بالأمس كنا و ما يخشى تفرقنا * و اليوم نحن و لا يرجى تلاقينا
لا تحسبوا نأيكم عنا يغيرنا * اذ طالما غير النأى المحبينا
و اللّه ما طلبت ارواحنا بدلا * عنكم و لا انصرفت فيكم امانينا
ابن زيدون در سال 463 در اشبيليّه درگذشت .
زيدويه :
مركّب است از كلمهء زيد و ويه كلمهء اعجاب و آن نام نياى محمّد بن فضل بن زيدويه همدانى است در شمار محدّثان خاصّه .
زيدى :
منسوب است به زيد بن علىّ بن حسين ابن ابى طالب امام فرقهء زيديّه و پيروان او را زيدى و زيديّه گويند و از اعلام اين فرقه ابو الفرح علىّ ابن حسين بن محمّد مروانى اموى زيدى است صاحب كتاب اغانى كه ترجمتش در اموى گذشت .
و نيز منسوب است به زيديّه از قراى بغداد و ابو بكر محمّد بن يحيى بن محمّد شوكى زيدى از مشايخ ابن شاهين بدان منسوب است .
زيقى :
منسوب است به زيق بر وزن ميخ و آن نام محلّتى بوده است در نيشابور و ابو الحسن علىّ ابن ابى على زيقى نيشابورى در شمار محدّثان و از مشايخ ابو محمّد شيبانى و متوفّى 317 بدان منسوب است .
زيلوشى :
منسوب است به زيلوش بر وزن بىهوش از قراى رمله در فلسطين و ابو القاسم هبة اللّه بن نعمة بن حسين بن سرى كنانى زيلوشى در شمار محدّثان و از مشايخ حافظ سلفى بدان منسوب است .
زينبى :
منسوب است به زينب كبرى دختر امير المؤمنين علىّ بن ابى طالب عليهما السّلام زوجهء عبد اللّه ابن جعفر و از او فرزندى به وجود آمد به نام على كه به على زينبى شهره گرديد . و نيز عبد اللّه بن احمد ابن حمزهء جعفرى زينبى از افاضل علماى اماميّه به دو پيوند رساند . و نيز زينبى منسوب است به زينب دختر سليمان بن علىّ بن عبد اللّه بن عبّاس زوجهء ابراهيم بن محمّد بن على بن عبد اللّه بن عبّاس در شمار زنان با نام عصر خود و همان زنى است كه بنى عبّاس او را بسيار احترام كردند و هموست كه به مأمون عبّاسى گفت جامهء سبز را از بر بيرون كن و جامهء سياه كه شعار بنى عبّاس است بپوش و مأمون پذيرفت و منسوب به اين زينب است ابو القاسم علىّ بن طراد بن محمّد زينبى ، نقيب اشراف و وزير مسترشد و مقتفى و در سال 529 كه ميان مسترشد و سلطان مسعود سلجوقى جنگ درگرفت و لشكر بغداد شكست ديد ، ابو القاسم زينبى در ملازمت خليفه پافشارى كرد و گرفتار گرديد . « 1 »
زويد :
بر وزن زبير مصغّر زيد نام زويد است در شمار محدّثان خاصّه .
هامش
( 1 ) - و نيز حسين بن محمّد بن علىّ بن الحسن زينبى ، مكنّى به ابو طالب . وى در بغداد از بزرگان شهر و فقيهان موجّه بود و عنوان نقابت داشت ، در اواخر عمر از نقابت دست كشيد و در سال 512 درگذشت ( الأعلام / زركلى : 2 / 255 ) .