ضرورت جستجوى حقّ از اهل حقّ نبود در آن باره هيچ نگفتم » . كنايت از اينكه راه درست فلسفه را بايد از من بپرسند نه از غزّالى و من بايد بيان كنم نه وى و من بر غزّالى ردّ نوشتم تا مردم راه طلب را گم نكنند .
بارى ابن رشد در عصر خود بلندآوازه گرديد و سرّش تنها دانستن فلسفه نبود بلكه در تحليل مسائل فلسفى بسيار توانا بود و كتب او از اين رهگذر بسيار ارزشمند است و در نهضت علمى اروپا كتب ابن رشد نيز پا در ميان داشت و سالها به دراست و خواندن آنها پرداختند و شگفت اينجاست كه كتب ابن رشد همچنان كه پيشوايان اسلام را بر دشمنى او برانگيخت و بر ضدّ او شوريدند تا جايى كه خليفهء وقت بنا بر مصلحت حكم داد كتبش را بسوزانند با آنكه به او ارادت داشت همچنين پيشوايان دين مسيح را بر ضدّ او برانگيخت و اساقفهء پاريس و آكسفورد در قرن سيزدهم نظير همان عللى را كه فقيهان اسلام بر حرمت دراست و مطالعت كتب ابن رشد آورده بودند آوردند و بر حرام بودن آن فتوا دادند . و از سخنان ابن رشد است : « آنكس كه به فراگرفتن علم تشريح پردازد ايمانش به خدا افزون گردد » . و در سال 595 درگذشت .
رشدان :
بر وزن دندان صفت كسى است كه به ره باشد و آن نام رشدان جهنى صحابى است كه در دورهء جاهليّت ، غيّان بر وزن منّان به معنى بىره ( گمراه ) نام داشت و ازآنپس كه دين اسلام را پذيرفت پيغمبر صلى اللّه عليه و آله او را « رشدان » نام داد و بنو رشدان تيرهاى از عربند .
رشيد :
بر وزن امير آنكس كه به ره رود از اعلام است و رشيد بر وزن زبير مصغّر رشد به معنى برهك . نيز از اعلام است و نام رشيد هجرى از خواصّ اصحاب امير المؤمنين عليه السّلام و در هجرى بيايد . « 1 »
رشيدى :
با فتح اوّل منسوب است به رشيديّه از توابع اسكندريّه و ابو بكر محمّد بن فرج ابن يعقوب رشيدى معروف به ابن اطروش در شمار محدّثان بدان منسوب است .
رشيق :
بر وزن رفيق به معنى زيبااندام نام پدر ابو على حسن بن رشيق قيروانى است و فرزند را از آن روى ابن رشيق گويند و با همان كنيت شهره است در شمار اديبان و لغويان و عروضيان و شاعران و صاحب كتاب العمدة فى صناعة الشعر و نقده و عيوبه و در ستايش اين كتاب ، ابن خلدون مغربى در مقدّمه گفته : « بهترين كتابى است كه در
هامش
( 1 ) - رشيد بن مالك تميمى مكنّى به ابو عماره از صحابهء پيغمبر صلى اللّه عليه و آله بود و بعدها در كوفه ساكن شد و چند حديث از حضرت روايت كرده است ( الإصابة فى تمييز الصحابة : 1 / 516 ) .
و نيز رشيد رضا صاحب مجلّهء المنار الاسلاميّهء معروف مصر كه در سال 1315 قمرى در قاهره آغاز به كار كرد و تا سال 1354 ( سال مرگش ) انتشار يافت .
وى از اهالى طرابلس شام بود كه به مصر آمد و متوطّن گرديد و از مريدان شيخ محمّد عبده بود . از آثار اوست :
تفسير المنار ( قرآن مجيد ) ، ذكرى المولد النبوى ، شبهات النصارى و حجج اسلام ، عقيدة الصلب و الفداء ، محاورات المصلح و المقلد ، تاريخ استاد امام شيخ محمّد عبده ، المسلمون و القبط و المؤتمر المصرى ، تفسير فاتحه و مشكلات قرآن ، انجيل برنابا كه در مجلّه المنار منتشر كرد و از انجيلهايى است كه مسيحيان آن را قبول ندارند ( لغتنامه / دهخدا : 27 / 467 ) .