ابو نصر محمّد بن محمّد بن احمد بن همماه « 1 » رامشى نيشابورى در شمار مقرئان و محدّثان و اديبان و شاعران و از شاگردان ابو العلاء معرّى و متوفّى 494 و از نظم اوست :
و لما برزنا للرحيل و قربت * كرام المطايا و الركاب تسير
وضعت على صدرى يدى مبادرا * فقالوا محبّ للعناق يشير
فقلت و من لى بالعناق و انّما * تداركت قلبى حين كاد يطير
و در قدرت زر و نيرومندى آن گفته است :
و إذا لقيت صعوبة فى حاجة * فاحمل صعوبتها على الدينار
و ابعثه فيما تشتهيه فانه * حجر يلين سائر الاحجار
و در سنگينى وظايف زندگى بر دوران سالخوردگى خود گفته است :
و كنت صحيحا و الشباب منادمى * و انهلنى صفو الشباب و علنى
و زدت على خمس ثمانين حجة * فجاء مشيبى بالضنا و اعلنى
سمئت تكاليف الحياة و علنى * و ما فى ضميرى من عسى و لعلنى
راميثنى : منسوب است به راميثن بر وزن كافىتر از قراى بخارا و ابو ابراهيم روح بن مستنير راميثنى بخارى در شمار محدّثان و خواجه على نسّاج مشهور به خواجه عزيزان راميثنى در شمار
اعاظم سلسلهء نقشبنديّه و از مشايخ طريقت بدان منسوبند . خواجه على در راميثن پيشهء بافندگى داشت و از همان رهگذر معاش كرد و اشعارى نيز نظم كرد و از اوست :
نفس ، مرغى مقيّد در درون است * نگه دارش كه خوش مرغى است دمساز
ز پايش بند نگسل تا نپرد * كه نتوانى گرفتن بعد پرواز
* * *
چون ذكر به دل رسيد دلت درد كند * آن ذكر بود كه مرد را مرد كند
هرچند كه خاصيّت آتش دارد * ليكن دوجهان در دل تو سرد كند
خواجه على در پايان عمر به خوارزم رفت و در همانجا سال 721 درگذشت .
راوندى :
منسوب است به راوند بر وزن پابند از قراى كاشان و جمعى از اعاظم علما از آن قريه برخاستند ، از جمله : ضياء الدّين ابو الرضا فضل اللّه بن علىّ بن عبيد اللّه حسينى راوندى كاشانى در شمار فقيهان و اديبان و محدّثان و صاحب كتاب ضوء الشهاب و كتاب نظم العروض للقلب المروض و كتاب ادعية السرّ و كتاب الموجز الكافى فى علم العروض و القوافى و كتاب النوادر و شرح الرسالة الذهبيّة و شرح نهج البلاغة و كتاب الاربعين و غير اينها . سمعانى در كتاب انساب او را به پاكى و دانشمندى ستوده و گفته است در كاشان آهنگ ديدارش كردم و چون به در خانهاش رسيدم بر طراز خانهاش اين آيه را نوشته ديدم :
هامش
( 1 ) - همماه : با فتح اوّل و دوّم و سوّم معرّب است و ريشهء فارسى آن را ندانستم ( مؤلّف ) .