و شرح ذخيرهء سيّد مرتضى . و از جمله : ابو المكارم حمزة بن علىّ بن زهره حلبى معروف به ابن زهره از اعلام فقيهان و متكلّمان اماميّه و صاحب كتاب غنية النزوع الى علمى الاصول و الفروع و كتاب قبس الانوار فى نصرة الائمّة الاطهار و كتاب النكت در نحو و متوفّى 585 . و از جمله : برادرش سيّد عبد اللّه بن علىّ بن زهرهء حلبى در شمار ثقات فقيهان و صاحب كتاب التجريد در فقه و كتاب تبيين المحجة فى كون اجماع الاماميّة حجّة و كتاب التبيين لمسألتي الشفاعة و عصاة المسلمين و غير اينها و بنو زهره خاندان مشهور به دانش حلباند . و از جمله :
ابو الحسن محمّد بن احمد بن طالب حلبى در شمار فقيهان و اديبان و صاحب كتاب الشبان و الشيب و متوفّى 372 و از جمله : هارون بن احمد بن عبد الواحد بن هاشم حلبى خطيب و صاحب كتاب اللحن الخفى . و هنگامى كه منصب خطابت حلب را يافت و به خطبه خواندن پرداخت ابو عبد اللّه ابن قيسرانى شاعر او را در آغوش كشيد و اين شعر را خواند :
شرح المنبر صدرا * لتلقيك رحيبا
أ ترى ضمّ خطيبا * منك ام ضمخ طيبا
و در سال 537 درگذشت . و از جمله : محبّ الدّين محمّد بن يوسف بن احمد بن عبد الدائم حلبى در شمار نحويان و حاسبان و شارح تلخيص و شارح تسهيل و متوفّى 778 . و از جمله : ابو الطيّب عبد الواحد بن علىّ حلبى در شمار اديبان و لغويان و صاحب كتاب شجر الدر و كتاب لطيف الاتباع و متوفّى پس از 350 . و از جمله : علىّ بن برهان الدّين شافعى حلبى صاحب كتاب انسان العيون فى سيرة الامين المأمون معروف به سيرهء حلبيّه و متوفّى 1044 . « 1 »
حلحولى :
با فتح اوّل منسوب است به حلحول بر وزن كشكول و آن قريهاى است ميان بيت المقدس و شهر خليل . گويند : « قبر يونس بن متى در آنجاست » . و عبد الرحمن بن عبد اللّه حلحولى در شمار محدّثان و متوفّى 543 بدان منسوب است .
حلوانى :
با ضمّ و سكون منسوب است به حلوان و آن نام چند موضع است ، از جمله : حلوان عراق كه نام قريهاى است كه پيشتر بسيار آباد بود و آبادى خود را سپس به قصر شيرين داد و قبر احمد بن اسحاق قمّى در آنجاست و ابو سهل احمد بن محمّد بن عاصم حلوانى در شمار محدّثان و اديبان و صاحب كتاب المجانين الادباء و متوفّى 333 و سلمان بن عبد اللّه بن محمّد حلوانى نهروانى از افاضل اديبان و لغويان و صاحب كتابى در تفسير قرآن و كتابى در قرائات و كتاب قانون در لغت و شارح ايضاح ابو على فارسى و شارح ديوان متنبّى و غير اينها و متوفّى 493 بدان منسوبند و از زبان فرزند گفته است :
هامش
( 1 ) - و از آن جمله است : ابراهيم بن محمّد بن ابراهيم حنفى حلبى از اكابر علماى عامّه كه در شام و مصر ، فقه و حديث و تفسير فراگرفت آنگاه به استانبول رفت و به عنوان خطيب جامع سلطان محمّد فاتح شهرت يافت .
تأليفاتى نيز دارد از آن جمله : شرح صغير بر كتاب منية المصلى سديد الدّين كاشغرى و كتاب طبقات الحنفيّة يا طبقات الفقهاء و كتاب ملتقى الابحر ؛ يك دوره فقه حنفى . وى در سال 956 در نودسالگى درگذشت ( ريحانة الأدب : 2 / 63 ) .