عده أو نيز مثل عده آزاد است اما اگر در عده به اين باشد همان عده رجعيه كنيزان را تمام مىكند
قسم نهم جماعتى از زنان كه حامله باشند وشوهران ايشان مرده باشند چه عده
ايشان دورترين دو مدت است از چهار ماه وده روز وزاييدن يعنى هر كدام از يند
ومدت كه دور تر باشد آن عده ايشان است پس اگر كمتر از چهار ماه وده روز بزايد
عده آن چهار ماه وده روز است واگر زاييدن أو زيادة باشد عده أو زاييدن
اوست قسم دهم زنانى كه شوهران ايشان گم شده باشند وخبري از ايشان
ظاهر نباشد وخويشان نداشته باشند كه نفقه زنان ايشان دهند واگر نفقه
به ايشان ندهند وآن زنان از نفقه خود عاجز آيند وصبر نكنند حال خود را به حاكم
شرع عرض نمايند حاكم شرع چهار سال ايشان را انتظار مىفرمايد ونفقه از بيت
المال به ايشان ميدهد ودر اين مدت چهار سال خبر از شوهران ايشان مىگيرد
وتفحص حال ايشان در آن جهتي كه گم شده اند مىكند پس اگر خبري از ايشان به هم
نرسد ولى گم شده ( 1 ) ايشان را طلاق ميدهد وعده ايشان چهار ماه وده روز است
بر قول مشهور واگر ولى طلاق ندهد حاكم شرع خود طلاق ميدهد واگر شوهر
ايشان در عده پيدا شود أو أولى است به زن خود واگر بعد از تمام شدن عده پيدا
شود زن أو نيست خواه آنكه آن زن شوهر كرده باشد وخواه نكرده باشد تتمه
واجبست بر هر كسى كه كنيز مدخوله را مىفروشد يا كنيزى را كه به خريدن يا به هر نحوى كه
باشد مالك شود وآن كنيز جوان باشد وحيض بيند آنكه انتظار بكشد كه كنيز
يك حيض بيند آنگاه با أو دخول كند واگر حيض نه بيند اما در سن زنى باشد
كه حيض مىبيند واجبست بر أو كه چهل وپنج روز انتظار بكشد آنگاه دخول كند
واگر كنيز حامله باشد آنقدر انتظار بكشد كه بزايد يا آنكه چهار ماه وده روز
بگذرد آنگاه دخول كند وآيا در مدت استبرأ غير از دخول كردن بوسه وغير آن نيز
حرامست يا نه مجتهدين را در آن دو قول است أقوى آنست كه جايز است واگر در أيام
استبرأ دخول كند آيا استبرأ ساقط مىشود يا نه در اين نيز دو قول است أقوى آنست كه
استبرأ لازم است واگر دو عادل گواهى دهند كه مالك أول استبرأ كرده يا آنكه
در حالتي كه حيض دار باشد به أو منتقل شود يا آنكه زن أو بوده باشد يا آنكه مالك أو
هامش
( 1 ) البتة به اذن حاكم شرع أحوط وأولى است صدر دام ظله