دخول كند پس اگر بي دخول منى خود را در فرج آن زن بريزد حلال نمىشود وهمچنين اگر در غير
قبل نيز دخول كند فصل دوم در بيان شروط طلاق بدان كه شروط طلاق
پانزده است أول صيغه طلاق مثل آنكه شوهر به زن خود گويد أنت طالق يعنى تو طالقى
يا آنكه اشاره به زن كند وگويد هذه طالق يعنى اين زن طالق است يا آنكه بگويد زوجتي
طالق يعنى زن من طالق است وسواي اين طريق پيش شيعه طريق ديگر صحيح نيست پس
اگر كسى به زن خود گويد أنت طلق يعنى تو طلاقي يا تو از مطلقاتى يا تو مطلقه ومثل اينها
طلاق واقع نمىشود وهمچنين طلاق صحيح نيست اگر به زن خود گويد كه تو حليه وبريه
از شوهر ومثل اينها زيرا كه اين لفظها صريحا دلالت بر طلاق ندارند وطلاق واقع نمىشود
اگر چه به آن قصد طلاق كنند دوم آنكه صيغه طلاق را به غير عربى نگويد هر گاه قدرت
بر عربى گفتن داشته باشد واگر قادر بر آن نباشد به هر طريقي كه قدرت بر آن دارد صحيح است
سيم آنكه صيغه را به لفظ بگويد هر گاه قادر بر گفتن باشد پس اگر به لفظ نگويد وقادر بر
تلفظ نباشد وكتابت كند يعنى صيغه طلاق را بنويسد طلاق صحيح نيست خواه شوهر
حاضر باشد وخواه غايب وبعضي از مجتهدين گفته اند كه اگر غايب باشد نوشتن صحيح است
واگر قادر نباشد بر گفتن مثل آنكه گنگ باشد أشارت كافيست ودر حديث آمده
كه در اين صورت بايد كه مقنعه بر سر آن زن اندازد تا دلالت كند بر آنكه زن را لازم است
كه بعد از اين رو از أو بپوشاند وبعضي از مجتهدين برآنند كه اگر شوهر زن را مخير سازد
ميانه طلاق وغير طلاق وقصد طلاق نكند وزن اختيار طلاق كند صحيح است
چهارم آنكه صيغه را معلق بر شرطي يا صفتي نسازد چون آمدن حاجيان از حج پس اگر
معلق سازد صحيح نيست پنجم آنكه بعد از صيغه طلاق چيزى ديگر ذكر نكند كه منافى
طلاق باشد مثل آنكه بعد از آنكه گويد أنت طالق بگويد نصف طلقه ششم ( 1 ) آنكه در
صيغه طلاق قصد أنشأ كند يعنى قصد ماضي ومستقبل وحال نكند پس اگر اين قصدها
كند صحيح نيست هفتم آنكه طلاق دهنده بالغ باشد پس اگر طفل باشد صحيح نيست اگر چه
ولى أو را اذن دهد واگر چه ده سأله باشد وبعضي از مجتهدين طلاق دادن ده سأله را
صحيح مىدانند هشتم آنكه طلاق دهنده عاقل باشد چه طلاق ديوانه صحيح نيست
وولى ديوانه را كه تمام وقت ديوانه باشد زن أو را طلاق ( 2 ) مىتواند داد واما اگر ديوانگى
هامش
( 1 ) به طريقي كه عرفا مجموع را كلام واحد گويند صدر دام ظله
( 2 ) واز زمان بلوغش ديوانه بوده ومع ذلك خالى از اشكال نيست صدر دام ظله