بيست وپنجم فروختن هر يك از دو جنس مختلف را به ديگرى نسيه واگر چه در قدر مساوى
باشند هر گاه قابل كيل ووزن باشد بيست وششم فروختن آب نهر مملوك وآبى كه به آن
احتياج نداشته باشد بيست وهفتم فروختن فرزند كنيزى كه از زنا حامله شده باشد
وبعد از چهار ماه به أو دخول كرده باشد بيست وهشتم مسلم خريدن شيره انگور
چه احتمال دارد در وقتي كه مشترى خواهد شراب شده باشد فصل دوم
در آداب تجارت بدان كه شصت وهشت امر تعلق به تجارت دارد دو امر واجب
وسى ويك امر سنت وبيست وشش امر مكروه ونه امر حرام اما دو امر واجب أول آنكه
متاع أو اگر مشتمل باشد بر عيب مخفى آن را به مشترى اظهار كند دوم آنكه هر گاه دو
جنس را كه گمان ربا در آن رود وبه زيادة فروخته باشد آن زيادة را به صاحبش بدهد
واما سى ويك امر سنت أول دانا بودن ( 1 ) به آنكه كدام بيع صحيح است وكدام باطل واگر چه
به تقليد مجتهد باشد تا آنكه از ربا سالم ماند دوم استخاره كردن در خريدن
وفروختن سيم حليم بودن چهارم آنكه در خريد وفروخت تقاضا نكند ومسامحت
كند خصوصا در متاعي كه در آن عبادت كنند پنجم كم خريدن وزيادة فروختن
ششم پيش از همه كس به طلب روزى رفتن هفتم دعاى منقول خواندن در وقتي كه
اراده داخل شدن به بازار كند هشتم دعاى منقول خواندن مشترى پيش از خريدن
نهم سه نوبت تكبير ويك نوبت شهادتين گفتن مشترى در وقت خريدن دهم
طلب خير وبركت كردن در خريدن وفروختن وسهولت در آنها يازدهم ابتدأ كردن
فروشنده به فروختن دوازدهم برابر دانستن خريد از آن يعنى تفاوت ننهادن
ايشان را اما اگر علما را جهت فضيلت وعلم تفاوت گذارد جايز است سيزدهم
آنكه اگر مشترى از خريدن پشيمان شود بايع متاع خود را بگيرد وقيمت آن را باز دهد
چهاردهم آنكه اگر قسمي از اقسام تجارت بر ودشوار شود به قسمي ديگر كه آسان باشد
انتقال كند واگر در شهري ميسر نشود به شهر ديگر برود پانزدهم هر گاه خريدار پيدا
شود في الحال بفروشد ومشترى را انتظار نفرمايند شانزدهم آنكه بر اندك فايده اكتفا
كند وبسيار نخواهد بلكه به مقدار قوت يك روزه بر مشتريان قسمت كند هفدهم آنكه اگر
در متاع أو عيبى باشد آن را اظهار كند هر گاه آن عيب ظاهر باشد هجدهم آنكه با كسى
هامش
( 1 ) در خبر است كه طلب العلم فريضة على كل مسلم ومسلمه ونيز وارد است
الفقه ثم اتجر پس دانا شدن به احكام شرعيه لازم است صدر دام ظله .