واگر نذر كند كه آنچه كنيز أو أول دفعه بزايد آزاد باشد پس اگر به يك دفعه دو طفل بزايد
هر دو آزاد است ودر نذر آزاد كردن بنده كوچك وبزرگ وذكر وأنثى وصحيح
ومريض مخير است واگر نذر كند تصدق به مال بسيارى در حديث وارد شده كه
هشتاد درهم يا بيشتر بايد كه تصدق كند واگر نذر تصدق بجميع مال خود كند
واز آن ضرر به أو رسد بايد كه همه أموال خود را قيمت كند وبه تدريج تصدق نمايد
واگر نذر كننده از نذر عاجز شود نذر ساقط مىشود واگر بعد از عجز قدرت پيدا
كند همان نذر واجب مىشود وبعضي از مجتهدين گفته اند كه در وقتي كه عاجز مىشود
مىبايد كه كفاره بدهد ودر بعضي أحاديث أهل بيت عليهم السلام وارد شده كه هر گاه
كسى نذر روزه كند وبعد از آن عاجز شود به عوض هر روزى نيم من تبريز گندم تصدق
نمايد ومجتهدين اين حديث را حمل كرده اند بر آنكه اين تصدق سنت است وحكم
عهد نمودن در جميع شرايط واحكام حكم نذر كردن دارد مگر در صيغه كه عوض لله
على در عهد عاهدت الله بايد گفت مطلب دويم در بيان سوگند خوردن
واقسام وشروط بدان كه سوگند خوردن بر چهارده قسم است أول قسم خوردن
بر چيزهاى گذشته واين قسم كفاره ندارد واگر چه دروغ قسم خورد واين قسم قسم را
غموس گويند وداخل گناهان كبيره ( 1 ) كرده اند دوم قسم بر چيزهاى مستقبل
سيم قسم بر فعل واجب چهارم قسم بر فعل سنت پنجم قسم بر فعل مكروه ششم
قسم بر فعل مباح هفتم قسم بر فعل معصيت هشتم قسم بر ترك واجب نهم قسم بر
ترك سنت دهم قسم بر ترك معصيت يازدهم قسم بر ترك مكروه دوازدهم
قسم بر ترك مباح سيزدهم قسم بر مذكورات چهاردهم ديگرى را قسم دادن بر
مذكورات وباز منقسم مىشود سوگند خوردن به پنج قسم أول واجب چون سوگند خوردن
جهت خلاص نمودن مسلمانى يا مال أو يا عرض أو از دست ظالمي يا دفع ظلمي از أو واگر
در اين صورت توريه كند كه از دروغ خلاص شود بهتر است ( 2 ) دوم حرام چون سوگند
خوردن به دروغ وبغير نامهاى خداى تعالى چون سوگند خوردن به أصنام ومانند
آن وسوگند خوردن فرزند وزن وغلام بي اذن پدر وشوهر ( 3 ) وآقا در غير واجبات
وترك محرمات سيم سنت چون سوگند خوردن جهت چيزى كه در آن مصلحتى
هامش
( 1 ) اگر دروغ قسم بخورد صدر دام ظله العالي .
( 2 ) بلكه أحوط است صدر دام ظله العالي
( 3 ) معلوم نيست صدر دام ظله العالي