به يكديگر نرسيده اند واجبست كه بر گردد واگر به هم رسيده باشند جايز نيست ودر حالت غيبت
امام نيز جهاد واجبست ( 1 ) هر گاه دشمنان به سر ديار مسلمانان آيند واز ايشان به اسلام آسيب
رسد فصل سيم در بيان آنكه جهاد كردن با چند فرقه وبا كدام جماعت واجبست
بدان كه سه طايفه اند كه قتال كردن با ايشان واجبست طايفه أول حربي وايشان دو گروه اند
گروه أول مردان جوانند كه غير خداى را پرستش مىكنند چون آفتاب پرستان وستاره
پرستان وبت پرستان وغير اينها گروه دوم جماعتى اند كه هيچ چيز را پرستش نمىنمايند چون
ملحدان ودهريان وبا اين هر دو جماعت جهاد كردن در حال حضور امام واجبست تا آنكه
مسلمان شوند واز اين دو طايفه جزيه قبول نمىتوان كرد طايفه دويم أهل كتابند وايشان
نيز دو قوم اند قوم أول جماعتى اند كه كتابي در دست دارند وپيغمبرى داشته اند چون
جهود ان كه تورية كتاب ايشان است وموسى كليم عليه التحية والتسليم پيغمبر ايشان
ونصارى كه إنجيل كتاب ايشان است وعيسى عليه السلام پيغمبر ايشان قوم دوم آنكه كتابي
ندارند وپيغمبرى نداشته اند اما به شبه كتابي وپيغمبرى قايل اند چون مجوسان كه مىگويند
كتابي موسوم به ژند وپا ژند دارند وپيغمبرى زردشت نام داشته اند ودر أحاديث وارد
شده كه ايشان كتابي داشته اند آن را سوخته اند وپيغمبرى داشته اند كه أو را كشته اند
وپيغمبر ايشان كتابي بديشان آورده بود كه بر پوست دوازده هزار گاو نوشته بودند
وجهاد با اين دو فرقه نيز واجبست تا آنكه مسلمان شوند يا جزيه قبول كنند با شرايط وشرايط
جزيه دوازده است شرط أول قبول نمودن جزيه است وآن مقدارى است كه امام يا نايب
امام هر سأله در آخر سال بر سرهاى مردان عاقل بالغ اين دو طايفه اگر چه پير ولنگ
وزمينگير باشند يا بر زمينهاى ايشان مقرر فرمايد وميانه مجتهدين خلاف است
كه آيا بنده جزيه ميدهد يا نه أقرب آنست كه نمىدهد وبعضي از مجتهدين فرق كرده اند
ميانه بنده جهودى كه ملك مسلمان باشد وميانه بنده جهودى كه ملك جهودى
باشد پس بر أول واجب نمىدانند وبر دوم واجب مىدانند وخلاف است ميانه
مجتهدين كه آيا جزيه را مقدارى معين است چنانچه در حديث وارد شده كه حضرت أمير
المؤمنين عليه السلام مقرر كرده بود كه فقراى ايشان هر سال دوازده درهم بدهند ومتوسط
ايشان بيست وچهار درهم بدهند ومالدار ايشان صد وچهل وهشت درهم يا آنكه مقدار جزيه
هامش
( 1 ) ولى اين قسم را دفاع مىنامند صدر دام ظله